کتاب‌های عامه‌پسند

راهی به سوی بهشت

2011-03-26T01:53:00.002+04:30

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا (Vargas Llosa, Mario)
مترجم: حمید یزدان‌پناه
ناشر: نشر علم
۵۰۲ صفحه، ١۲۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ١۳۸۹]

این کتاب خیلی کار داشته تا تر و تمیز و قابل‌خوندن بشه. به نظر میاد خبر نوبل گرفتن یوسا چاپ و توزیعش رو جلو انداخته. البته از خیلی وقت پیش توی کتابخونه ملی ثبت شده بود و ترجمه‌ش بعد از نوبل گرفتن یوسا انجام نشده.

ترجمه به قدری افتضاحه که نمی‌شه چند مورد از ایرادهاش رو نوشت. تا جایی هم که امکان داشته توی چاپ کتاب بی‌سلیقگی به خرج داده‌ن، از طرح جلد گرفته تا اسم مترجم که روی جلد خورده «یزدان‌پناه» و توی صفحات داخلی «ایزدپناه». پشت جلد کتاب هم یادداشتی آورده که نشون می‌ده یه آشنایی مختصر هم با یوسا نداشته: «بعضی از کتاب‌هایش عبارتند از: در ستایش سپتامبر، یادداشت‌های دن ریگوبرتو، سور بز و نامه‌هایی به نویسنده‌ی جوان.» در ستایش سپتامبر جای هیچ حرف و حدیثی رو باقی نمی‌ذاره

گذشته از ترجمه، داستانش اصلاً در حد یوسا نیست. پیچیدگی خاصی نداره و جزو ساده‌های خوب هم نمی‌شه محسوبش کرد. وگرنه خوندنش برای من دو ماه طول نمی‌کشید. فصل‌ها یکی در میون مربوط به زندگی فلورا تریستان (فعال سیاسی اجتماعی قرن نوزده) و نوه‌ش (گوگن) هستن. طبیعتاً قسمت‌های عالی و خیلی خوب هم داره، اما کلیتش چندان راضی‌کننده نیست.
***
+سال‌های سگی
+ چرا ادبیات؟
+ مرگ در آند
+ گفتگو در کاتدرال
+ دوشیزه خانم تاکنا
+ موج‌آفرینی
+ مردی که حرف می‌زند
+ واقعیت نویسنده
+ سور بز
+ نامه‌هایی به یک نویسنده‌ی جوان
+ زندگی واقعی آلخاندرو مایتا
+ چه کسی پالومینو مولرو را کشت؟
+ سردسته‌ها
+ دختری از پرو
***
[۶ فروردین ۱۳۸۹، ۰۱:۴۵]

کنستانسیا

2010-12-15T13:48:00.003+03:30

نویسنده: کارلوس فوئنتس (Fuentes, Carlos)
مترجم: عبدالله کوثری
ناشر: نشر ماهی
۱۳۶ صفحه، ۲۴۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۹]

مثل کتاب‌های دیگه‌ای که از فوئنتس خونده‌م، داستان پیچیده‌ای داره و حال و هواش شبیه آئوراست. اگه یک بار دیگه کتاب رو بخونم خیلی چیزهاش بهتر دستگیرم می‌شه ولی فکر نمی‌کنم فعلاً این کار رو بکنم. متن خیلی خوبی توی اینترنت در موردش گیر نیاوردم که داستان رو تحلیل کرده باشه. کاش مثل آئورا یا پوست‌انداختن یه مؤخره از یه تحلیل‌گر کاردرست تهش میومد.
***
+ سر هیدرا
+ آئورا
+ پوست‌انداختن
***
[۲۳ آذر ۱۳۸۹، ۲۳:۰۰]

دن کاسمورو

2010-12-04T22:52:00.003+03:30

نویسنده: ماشادو د آسیس (de Assis, Machado)
مترجم: عبدالله کوثری
ناشر: نشر نی
۳۴۷ صفحه، ۷۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۹]

فوق‌العاده‌ست. همیشه از کتاب‌هایی که فصل‌های خیلی کوتاه دارن خوشم میومده. صد و چهل و هشت فصل داره که هر کدوم نهایتاً پنج صفحه‌ان. لحن راوی بی‌نظیره و داستانش هم خوبه (هرچند که در درجه‌ی دوم اهمیته از نظر من). متأسفانه من خیلی لفت دادم خوندن کتاب رو... یه چیزی حدود دو ماه طول کشید. اما بدون اغراق می‌شه یک‌روزه هم تمومش کرد. برای نقل قول هم قسمت‌های خوبِ زیادی داشت که الآن حوصله‌ی پیداکردنشون رو ندارم. از مجموعه‌ی روانکاو هم خیلی بهتره (البته داستان‌های اون رو زیاد یادم نمیاد).
خواندن این کتاب زیبا و دلنشین را به تمامی دوستداران ادبیات توصیه می‌کنم.
***
+ روانکاو و داستان‌های دیگر
***
[۱۳ آذر ۱۳۸۹، ۲۲:۳۰]

از دو که حرف می‌زنم از چه حرف می‌زنم

2010-10-14T22:24:00.003+03:30

نویسنده: هاروکی موراکامی (Murakami, Haruki)
مترجم: مجتبی ویسی
ناشر: نشر چشمه
۱۸۰ صفحه، ۳۸۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۹]

موراکامی علاوه بر نویسندگی، ورزش دو رو هم به صورت حرفه‌ای دنبال می‌کنه و توی مسابقات ماراتن هم شرکت می‌کنه و... توصیفاتش از لحظات دویدن و تمرینات، طوری بود که موقع خوندن کتاب به این نتیجه رسیدم باید دویدن رو به عنوان یک فعالیت مداوم شروع کنم (هرچند که می‌دونم هیچ‌وقت این کار رو نخواهم کرد). به هر حال حرف‌هایی که در مورد دویدن و همین‌طور داستان‌نویسی و زندگی می‌زنه اون‌قدری جذاب هست که آدم از خوندن کتاب پشیمون نباشه. در کل راضی‌کننده‌ست؛ ولی شاید نخوندش هم ضرری نداشته باشه. یکی دیگه از خوبی‌های کتاب، تصویریه که از موراکامی به آدم می‌ده.
***
+ کجا ممکن است پیدایش کنم
***
[۲۲ مهر ۱۳۸۹، ۱۶:۱۰]

سفر در اتاق تحریر

2010-09-30T00:07:00.003+03:30

نویسنده: پل استر (Auster, Paul)
مترجم: مهسا ملک‌مرزبان
ناشر: نشر افق
۱۶۸ صفحه، ۲۷۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۷]

شبیه بدنه‌ی کتاب‌های استر نیست. فضای خاصی داره و فرمش هم وارد بازی راوی و شخصیت می‌شه تا حدودی. در کل نمی‌تونم بگم خیلی خوشم اومد. می‌تونم بگم سرکاری‌ترین کتاب استره (توی اینایی که من خونده‌م). ترجمه‌ش هم خوبه ولی ویراستارش چند تا سوتی خیلی بد داده. در حد غلط املایی (و نه تایپی).
***
+ هیولا
+ شهر شیشه‌ای
+ ارواح
+ اتاق دربسته
+ شب پیشگویی
+ کشور آخرین‌ها
+ تیمبوکتو
+ دیوانگی در بروکلین
+ موسیقی شانس
+ ناپیدا
***
[۶ مهر ۱۳۸۹، ۲۲:۳۵]

قصر به قصر

2010-09-24T17:19:00.002+03:30

نویسنده: لویی فردینان سلین (Celine, Louis-Ferdinand)
مترجم: مهدی سحابی
ناشر: نشر مرکز
۴۸۴ صفحه، ۱۱۸۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۸]

هنوز نتونستم لذتی رو که از مرگ قسطی بردم، توی کتاب‌های دیگه‌ی سلین پیدا کنم (حساب سفر به انتهای شب جداست). ولی قصر به قصر تونست یه بخشی از اون چیزی رو که دنبالش بودم برآورده کنه. طنز سلین جزو عمیق‌ترین و قوی‌ترین طنزهاییه که دیده‌م. اما از اون نوعی نیست که آدم وسطش رو باز کنه و شروع کنه به خندیدن. یه فراینده که به تدریج شکل می‌گیره و ممکنه آدم دیر توی فازش قرار بگیره. ولی وقتی درست شد، بدون اغراق می‌شه هر جمله‌ش رو خوند و قهقهه زد. از جنس بدبینی و شکاکیت یه پیرمرد که انگار خودش هم می‌دونه داره زیاده‌روی می‌کنه، ولی جلوی خودش رو نمی‌گیره.

در مورد داستان قصر به قصر حرف زیادی نمی‌تونم بزنم؛ چون متأسفانه خوندن کتاب طول کشید و بخش‌هاییش رو نتونستم با تمرکز لازم بخونم. قصر به قصر مربوط به دوره‌های پایانی زندگی سلینه و ظاهراً به همین خاطر صراحت و شکاک‌بودنش به اوج رسیده. یادداشت پشت جلد: «کتاب شرح سه دوره قصرنشینی سلین است، اول «زیگمارینگن» کاخ دودمان شهریاران نیمه‌افسانه‌ای هوهنتزولرن که منتهی اینک آخرین پناهگاه همه‌ی پس‌مانده‌های طوفان جنگ دوم جهانی شده است. پایانه‌ای که در آن زندگی هرروزه به ساعت‌شماری فرارسیدن به قول سلین، زمان، پخ‌پخ می‌گذرد. دوره‌ی دوم، زندگی زندان و دربه‌دری و بدنامی و مطرودی است. دوره‌ی سوم، دوره‌ی نهایی، زندگی سال‌های آخر سلین پزشک گوشه‌گرفته، با تک‌وتوک مریض‌هایی از خود او فقیرتر.»

ترجمه‌ی کتاب واقعاً شاهکاره. مخصوصاً جاهایی که حرف‌های زشت رو باید ترجمه می‌کرده. معلومه که توی ارشاد بعضی چیزها از چشمشون در رفته. چون بعضی وقت‌ها یه کلمه‌ی داغون رو نوشته و جاهای دیگه به جاش نوشته ک یا خ.
***
+ مرگ قسطی
+ معرکه
***
[۲ مهر ۱۳۸۹، ۱۷:۰۰]

باکره و کولی

2010-09-01T02:18:00.004+04:30

نویسنده: دی. اچ. لارنس (Lawrence, David Herbert)
مترجم: کاوه میرعباسی
ناشر: انتشارات لوح فکر
۱۶۰ صفحه، ۱۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۳]

لارنس اواخر قرن نوزده و اوایل قرن بیست زندگی می‌کرده و فضای داستان‌هاش هم مربوط به همون دوران و شاید یه‌کم قبل از اونه، یعنی اون فضاهایی که احتمالاً ما دیگه ازش خوشمون نمیاد: عمارت‌های بزرگ و مهمونی‌های اشرافی و از این چیزا. نکته‌ی دیگه‌ی کتاب هم تمایلش به بیان‌کردن یه پیامه؛ که من زیاد خوشم نمیاد. می‌خواد بگه عشق جسمانی منافاتی با اخلاقیات نداره. یه سری نماد خیلی توچشم هم برای زدن این حرف توی داستان گنجونده (مخصوصاً آخر داستان که سیل میاد). توصیف‌های کتاب هم فکر کنم معلوم باشه چطوری هستن. در کل بدم نیومد ولی توصیه‌کردنش هم دور از مرامه.
***
[۱۰ شهریور ۱۳۸۹، ۲:۱۵]

نظریه‌ی ادبی (معرفی بسیار مختصر)

2010-08-24T22:18:00.004+04:30

نویسنده: جاناتان کالر (Culler, Jonathan)
مترجم: فرزانه طاهری
ناشر: نشر مرکز
۱۹۹ صفحه، ۲۶۰۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۸۵]

چندبار این کتاب رو تا وسطاش خوندم و نمی‌دونم چرا هی ول می‌کردم. از مجموعه‌ی «معرفی بسیار مختصر» انتشارات دانشگاه آکسفورده که برای دانشجوهای لیسانس و افراد غیرمتخصص نوشته می‌شه تا یه دید کلی در مورد مباحث مختلف به‌شون بده. کتاب خیلی خوبیه و با این‌که احتمالاً ساده‌تر ازش پیدا نمی‌شه، هنوز یه جاهاییش پیچیده‌ست (از نظر من) و با این اوصاف نمی‌دونم که یک نفر چطور می‌تونه ادعای تسلط روی نقد ادبی (حتی یه شاخه‌ی ریزش) داشته باشه. مخصوصاً توی ایران. هر کدوم از بحث‌های کتاب یه پیشینه‌ی خیلی پر و پیمون داره که بدون اون کسی حتی نباید جرأت کنه بعضی از اصطلاحات رو به کار ببره.
***
[۲ شهریور ۱۳۸۹، ۲۰:۴۰]

داستان‌های نامنتظره

2010-08-14T04:21:00.003+04:30

نویسنده: رولد دال (Dahl, Roald)
مترجم: گیتا گرکانی
ناشر: انتشارات کاروان
۳۶۰ صفحه، ۳۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۴]

شونزده تا داستان کوتاهه که توی هر کدوم یه اتفاق عجیب می‌افته. هدف نویسنده هم این بوده که آدم رو غافلگیر کنه؛ و توی اکثر داستان‌ها هم از این نظر موفق بوده. برای سرگرمی کتاب خیلی خوبیه. ضمناً به نظر میاد مثل کتاب‌های دیگه‌ش نباشه که برای نوجوون‌ها نوشته شده‌ن. تا حدودی هم آدم رو یاد داستان‌های کوتاه بوتزاتی می‌ندازه.
***
[۲۳ مرداد ۱۳۸۹، ۰۴:۲۰]

ناپیدا

2010-08-04T23:48:00.005+04:30

نویسنده: پل استر (Auster, Paul)
مترجم: خجسته کیهان
ناشر: نشر افق
۲۶۸ صفحه، ۵۸۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۸]

حرف‌زدن از کتاب‌های استر تکرار مکرراته. یه سری عنصر تکرارشونده که نویسنده با زیرکی اون‌ها رو از دید خواننده پنهان می‌کنه، و یه طرح که می‌تونه هر چیزی باشه. به نظرم ناپیدا جزو اون دسته از کتاب‌های استره که تا دو هفته دیگه طرحشون از یادم می‌ره (برعکس موسیقی شانس). استر غیر از این‌که شگردهای خودش رو پشت جذابیت متنش پنهان می‌کنه، به مترجم هم کمک کرده که بی‌دقتی‌هاش رو مخفی کنه. خجسته کیهان از این نظر خوش‌شانس بوده.

ناپیدا داستان یکی از شخصیت‌های همیشگی استره. یه دانشجوی بدبخت که به صورت تصادفی با یه استاد دانشگاه روبرو می‌شه، قرار می‌شه با حمایت مالی اون یه مجله منتشر کنه، وارد یه ماجرای قتل می‌شه و... تمام این‌ها رو شخصیت اصلی کتاب به صورت زندگی‌نامه می‌نویسه. توی فصل دوم می‌فهمیم که بعد از نوشتن این یادداشت‌ها اون‌ها رو برای دوست سابقش پست کرده و...
***
+ هیولا
+ شهر شیشه‌ای
+ ارواح
+ اتاق دربسته
+ شب پیشگویی
+ کشور آخرین‌ها
+ تیمبوکتو
+ دیوانگی در بروکلین
+ موسیقی شانس
***
[۱۳ مرداد ۱۳۸۹، ۲۳:۴۵]

مکتب دیکتاتورها

2010-08-02T18:23:00.004+04:30

نویسنده: اینیاتسیو سیلونه (Silone, Ignazio)
مترجم: مهدی سحابی
ناشر: نشر ماهی
۲۵۰ صفحه، ۲۴۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۶]

موقعی که کتاب رو خریدم فکر می‌کردم داستانیه. چند وقت پیش شروعش کردم و دیدم زیاد جذاب نیست، برای همین ولش کردم. اما الآن حس کردم که خوندنش باید جالب باشه و واقعاً هم بود. دو تا امریکایی قبل از جنگ جهانی دوم به اروپا می‌رن تا از اروپایی‌ها که سابقه‌ی دیکتاتوری رو دارن، درس بگیرن و توی امریکا هم نظام دیکتاتوری پیاده کنن. آخر سر به یکی از مخالف‌های دیکتاتوری می‌رسن و اون تمام زیر و بم کار رو یادشون می‌ده. خوندن کتاب برای من که اطلاعات زیادی در مورد تاریخ اروپا ندارم، سخت و خسته‌کننده بود. ولی بعضی جاهاش خیلی جذاب می‌شد و حرف‌های غیرتاریخی خوبی می‌زد. الآن نتونستم غیر از متن زیر چیزی پیدا کنم:

«در کتاب ژنرال فولر خواندم که: «اساس فن نوین جنگ، اصل ارعاب است. باید وحشت ایجاد کرد و دشمن را به طور موقت هم که شده به صورت یک دیوانه‌ی زنجیری درآورد.» سلطه‌ی وحشت از زمانی شروع می‌شود که در مبارزه دیگر هیچ خشونتی ناروا نباشد، هیچ قاعده و مقررات و قانونی رعایت نشود. دیگر هیچ‌کس نداند که چه بر سرش خواهد آمد: مخالفان سیاسی شبانه به خانه‌تان هجوم می‌آورند و نمی‌دانید چه چیز در انتظارتان است: دستگیری؟ تیرباران؟ کتک؟ خانه‌تان را به آتش می‌کشند؟ همسر و فرزندانتان را می‌دزدند؟ یا این‌که فقط یکی از بازوهایتان را قطع می‌کنند؟ چشم‌هایتان را درمی‌آورند و گوش‌هایتان را می‌برند؟ از پنجره به بیرون پرتابتان می‌کنند؟ نمی‌دانید، نمی‌توانید بدانید. و این لازمه‌ی برقراری وحشت است. وحشت قانون و مقرراتی ندارد.»

همشهری داستان ویژه‌نامه‌ی خردنامه‌ی همشهریه. الآن دو شماره‌ست که با تیم جدید و ظاهر جدید و مرام جدید منتشر می‌شه. من چندتا داستان خیلی خوب ترجمه (از آدم‌هایی که شاید ناآشنا باشن واسه ما) توش خوندم و خیلی خوشم اومد (یکیش از جی.ام کوئتزی). در کل توصیه می‌کنم. قیمتش هم هزارتومنه. این لینک آخرین شماره‌ش.
***
+ خروج اضطراری
***
[۱۱ مرداد ۱۳۸۹، ۱۸:۲۰]

ظلم، جهل و برزخیان زمین

2010-07-23T22:36:00.002+04:30

نجوا و فریادها در برخورد فرهنگ‌ها
نویسنده: محمد قائد
ناشر: انتشارات طرح نو
۳۸۴ صفحه، ۱۰۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۹]

بعضی از قسمت‌های این کتابش رو قبلاً از روی سایتش خونده بودم. خودش گفته که توی این نسخه، نسبت به فایل‌های اینترنتی تغییراتی داده و قاعدتاً بهترش کرده. موضوع کلی کتاب برخورد (روابط) فرهنگ‌ها با همدیگه‌ست. به نظرم قائد به این خاطر این موضوع رو انتخاب کرده که هر حرفی دلش خواست بتونه بزنه. برای همین من نتونستم انسجام خیلی پررنگی جز همون عبارت کلی توی کتاب پیدا کنم. معمولاً کسی که به همه‌چیز گیر می‌ده و بی‌رحمانه از بالا تا پایین رو نابود می‌کنه، پیش چشم مخاطب چهره‌ی ترسناکی پیدا می‌کنه که اولین نتیجه‌ش، وحشت از گیردادن به خود طرفه. قائد تقریباً چنین حالتی پیدا کرده. کسی که موقع شستن شریعتی، به استفاده‌ش از «روح جامعه‌ی شرقی» هم بند کرده، خودش بارها توی کتاب از عبارت‌های مشابهی استفاده می‌کنه. چهره‌ی ترسناک قائد خیلی از این ایرادهاش (با معیارهای خودش) رو از چشم آدم مخفی می‌کنه.

از بحث فرهنگ مکتوب و فرهنگ شفاهی، و تفاوت نگاه شرقی‌ها و غربی‌ها به جنگ و نقش فرد توی اون خیلی خوشم اومد. کتاب به عنوان یه کلیت (به خاطر نداشتن انسجام) ممکنه چیز دندون‌گیری نباشه، ولی تقریباً هر جزئش خوندنی و به‌دردبخوره. قائد شیفته‌ی غربه و اصلاً سعی نداره این رو پنهان کنه. دقت کنید که تقریباً در تمام نقل‌قول‌ها و پاورقی‌هاش، هرجا صحبت از یه ایرانیه اون رو با تمسخر نگاه کرده؛ و اکثر خارجی‌ها رو با احترام.

این نوشته‌ی پروژکتور و این هم افست در مورد همین کتاب.
***
+ دفترچه‌ی خاطرات و فراموشی
***
[۱ مرداد ۱۳۸۹، ۲۲:۱۵]

ماجرای اقامت پنهانی میگل لیتین در شیلی

2010-07-09T00:29:00.005+04:30

نویسنده: گابریل گارسیا مارکز (Garcia Marquez, Gabriel)
مترجم: باقر پرهام
ناشر: نشر آگه
۱۸۴ صفحه، ۶۰۰ تومان
[چاپ سوم، ۱۳۷۷]

میگل لیتین یک کارگردان شیلیاییه که بعد از به قدرت رسیدن پینوشه، از کشورش تبعید شد و اجازه‌ی ورود به شیلی رو از دست داد. سال ۱۹۸۵ میگل لیتین با یک هویت جعلی، همراه چند تیم فیلمبرداری از کشورهای مختلف وارد خاک شیلی شد و تونست سی و دو هزار متر فیلم از شیلی تهیه کنه که یک فیلم سینمایی دو ساعته، و یک مجموعه‌ی تلویزیونی چهار ساعته از توش در اومد. بعد از اون، مارکز تصمیم می‌گیره داستان پشت پرده‌ی این اتفاق رو بنویسه؛ برای همین ۱۸ ساعت با میگل لیتین حرف می‌زنه و این کتاب رو از اون گفتگوها در میاره.

طبیعتاً از همون اول مشخصه که میگل لیتین کارش رو با موفقیت انجام می‌ده و از شیلی خارج می‌شه، اما اون استرس‌ها و ابهام‌هایی که توی سفرش وجود داره بعضی وقت‌ها واقعاً ترسناک می‌شه. برای آشناشدن با نظام‌های دیکتاتوری و فهمیدن شباهت‌هاشون کتاب خیلی خوبیه. اطلاعات جالبی هم در مورد خود شیلی و آلنده و کشته‌شدنش داره. ترجمه‌ش هم معمولی و شاید روبه‌پایین باشه، ولی می‌شه تحملش کرد.

«ممکن نبود این مناطق را ترک کنم و تصویری از مجسمه‌ی دون نکیلاس پالاسیو، مؤلف کتاب نژاد شیلیایی، با خود نبرم؛ وی در این کتاب جنجال‌برانگیز مدعی شده که شیلیایی‌های اصیل، پیش از مهاجرت‌های گروهی اقوام باسک، ایتالیایی، عرب، فرانسوی و آلمانی، از بازماندگان مستقیم هلن‌های یونانی بودند و در نتیجه حقشان است که نیروی رهبری‌کننده‌ی تمام آمریکای لاتین باشند و راه حقیقت و رستگاری را به جهانیان نشان بدهند.»
***
+ صد سال تنهایی
+ از عشق و دیگر اهریمنان
+ خاطره‌ی دلبرکان غمگین من
+ گزارش یک مرگ
+ ساعت شوم
***
[۱۸ تیر ۱۳۸۹، ۰۰:۳۰]

گداها همیشه با ما هستند

2010-06-08T00:07:00.003+04:30

نویسنده: توبیاس وولف (Wollf, Tobias)
مترجم: منیر شاخساری
ناشر: نشر چشمه
۱۵۰ صفحه، ۳۰۰۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۸۸]

این مجموعه قبل از شب مورد نظر چاپ شده بوده. از این هم درست مثل قبلی خوشم اومد، اما داستان‌هایی هم داشت که زیاد باهاشون حال نکنم. در کل نظرم مثبته و می‌تونم بگم اون داستان‌هایی که توی این مجموعه ازشون خوشم اومد، از خوب‌های شب مورد نظر بهتر بودن. داستان‌های شب مورد نظر یک‌دست‌ترن؛ اما این بالا و پایین داشت انگار. از «فروپاشی صحرا...» بیشتر از بقیه خوشم اومد.
***
+ شب مورد نظر
***
[۱۷ خرداد ۱۳۸۹، ۲۳:۰۰]

شب مورد نظر

2010-06-04T11:37:00.002+04:30

نویسنده: توبیاس وولف (Wollf, Tobias)
مترجم: منیر شاخساری
ناشر: نشر چشمه
۱۴۷ صفحه، ۳۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۸]

قبلاً یکی از داستان‌هاش رو توی «لاتاری، چخوف و داستان‌های دیگر» خونده بودم و اون موقع خیلی خوشم اومده بود. زیاد در جریان سیر داستان‌نویسی امریکا نیستم، ولی حدس می‌زنم این نوع داستان‌ها تحت تأثیر کارور به وجود اومده‌ن. خیلی مجموعه‌ی خوبیه و مثل کلیسای جامع و خواب خوب بهشت از اکثر داستان‌هاش خوشم اومد. فقط ترجمه‌ش ایده‌آل نیست متأسفانه. داستان «گلوله‌ای در مغز» به نظرم جزو بهترین‌هاشه؛ یه سارق مسلح وارد بانک می‌شه و به سر یکی از مشتری‌ها شلیک می‌کنه. بقیه‌ی داستان فکرها و تصاویریه که قبل از خارج‌شدن گلوله توی ذهن اون مشتری شکل می‌گیرن.

«یک روز میلر باید بمیرد. این را می‌داند و از دانستن آن به خود می‌بالد، زیرا آدم‌های دیگر مدعیند که این موضوع را می‌دانند، اما ته دلشان باور دارند که برای همیشه زنده می‌مانند.»
***
+ پروژکتور
***
[۱۴ خرداد ۱۳۸۹، ۱۱:۱۰]

موش‌ها و آدم‌ها

2010-05-28T19:52:00.003+04:30

نویسنده: جان استاین‌بک (Steinbeck, John Ernst)
مترجم: سروش حبیبی
ناشر: نشر ماهی
۱۵۴ صفحه، ۲۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۸]

داستان خیلی خوبیه. شخصیت‌پردازی‌هاش عالین، فضاها رو خیلی خوب توصیف می‌کنه، عالی تموم می‌شه و... اما من چون از این موضوع‌ها و فضاها خوشم نمیاد، اون‌قدرها با همچین کتابی حال نمی‌کنم. موضوعش فضاهای کارگری امریکای بین دو جنگه و مشکلات کارگرها، آرزوهاشون و عوامل محیطی‌ای رو که نمی‌ذارن این آرزوها محقق بشه تصویر می‌کنه. برای همین یه سری مایه‌های ناتورالیستی هم داره.

در مورد ترجمه‌ش جای حرف زیاده. به نظرم نوشتن «دس» به جای «دست» برای منتقل‌کردن لات‌ولوتی شخصیت کلک خیلی ابتدایی‌ایه. سروش حبیبی کلاً کارش همینه. این به کنار، بعضی جاها قیدهای نامتعارفی آورده که واقعاً خنده‌دارن. نمونه‌هاش خیلی زیاده. یه چیزی تو مایه‌های «پشت خود را به دیوار خاران». این رو از خودم نوشتم، ولی واقعاً همین‌طوریه قیدهاش. با این حال یه یادداشت خیلی خوب آخر کتاب داره که باعث شد خیلی ازش خوشم بیاد. در مورد داستان توضیح می‌ده و هر حرفی که داره از توی خود داستان می‌زنه و چرت‌گویی نمی‌کنه.
***
[۷ خرداد ۱۳۸۹، ۱۹:۳۰]

موسیقی شانس

2010-05-26T20:46:00.002+04:30

نویسنده: پل استر (Auster, Paul)
مترجم: خجسته کیهان
ناشر: نشر افق
۳۰۴ صفحه، ۶۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۷]

مثل همه‌ی کتاب‌های دیگه‌ی استر ازش خوشم اومد و می‌دونم که تا دو هفته‌ی دیگه ممکنه طرحش رو هم یادم بره. به نظرم فرقی که با داستان‌های قبلیش داره اینه که مثل اون‌ها مستقیم در مورد جهان‌بینیش صحبت نمی‌کنه و کمتر پیش میاد که برای زدن حرفش از داستان خارج بشه. سعی کردم دقت کنم و بفهمم اون جزئیات جذابی که استر ازشون استفاده می‌کنه چیه، ولی جذاب‌بودن داستان به آدم اجازه نمی‌ده به چیز دیگه‌ای فکر کنه و به نظرم حربه‌ی استر همینه.

من تا حالا چیزی در مورد ترجمه‌های خجسته کیهان نخوندم. اما توی این کتاب برای اولین بار فهمیدم چقدر بی‌وسواس و بی‌دقت ترجمه می‌کنه. از نظر گفتاری و نوشتاری بودن لحن‌ها، اصلاً حواسش نیست و یهو وسط گفتاری نوشتاری می‌شه و برعکس. این فقط یکی از بی‌دقتی‌هاشه و فکر نمی‌کنم مشکل کوچیکی باشه.
***
+ هیولا
+ شهر شیشه‌ای
+ ارواح
+ اتاق دربسته
+ شب پیشگویی
+ کشور آخرین‌ها
+ تیمبوکتو
+ دیوانگی در بروکلین
***
[۵ خرداد ۱۳۸۹، ۲۰:۴۵]

خواب خوب بهشت

2010-05-21T23:47:00.005+04:30

نویسنده: سام شپارد (Shepard, Sam)
مترجم: امیرمهدی حقیقت
ناشر: نشر ماهی
۱۶۴ صفحه، ۲۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۹]

یه مجموعه داستان خیلی خوب امریکایی و مدرن. به جای خوندن داستان‌های مجموعه‌های مشکوکی که از سلینجر چاپ می‌شه باید این رو خوند. از اون‌هاییه که یه سری فضای ذهنی و فیزیکی رو خیلی خوب ایجاد می‌کنه و معلق نگهش می‌داره؛ و به خاطر همین ممکنه مثل داستان‌های کارور فقط یه چشم‌انداز کلی ازش توی ذهن آدم بمونه. تقریباً با همه‌ی داستان‌هاش حال کردم و نمی‌تونم بهترینشون رو انتخاب کنم («پروست نبود» الآن اولین اسمیه که به ذهنم میاد). خوبیش اینه که داستان‌ها لحن‌های مختلفی دارن و یه جور حالت پختگی توی نوشتن همه‌شون دیده می‌شه. ترجمه‌ش هم خیلی خوبه، البته در مورد بعضی جاهاش یه حرف‌هایی داشتم که الآن حوصله ندارم بگردم دنبالشون. همه‌شون هم سلیقه‌ای بودن.
***
[۳۱ اردیبهشت ۱۳۸۹، ۲۳:۴۵]

شاخ

2010-05-20T04:08:00.005+04:30

نویسنده: پیمان هوشمندزاده
ناشر: نشر چشمه
۸۶ صفحه، ۲۲۰۰ تومان
[چاپ اول، ١۳۸۸]

بی‌انصافیه اگه بگم خوب نبود، بد بود یا معمولی بود. ولی دلم هم نمی‌خواد اغراق کنم و بگم تکان‌دهنده و نابودگر. ویژگی خوب خیلی زیاد داره: انتخاب اندازه‌ی مناسب برای داستان‌ها و در نتیجه ایجادکردن ریتم خوب، نثر خیلی خوب و کم‌اشکال (من فقط دو سه مورد لغزش از نثر مورد نظرش رو یادم میاد)، دیالوگ‌نویسی خوب، پایان‌بندی عالی. مثلاً در مورد دیالوگ‌نویسی چند روز پیش داشتم فکر می‌کردم چرا هیچ نویسنده‌ای نداریم که دیالوگ دو تا آدمی رو که با هم حرف می‌زنن خیلی واقع‌گرایانه بنویسه. این‌جا دیدم پیمان هوشمندزاده تا حد خیلی خوبی این کار رو کرده و برای همین خیلی خوشم اومد. ضمناً مجموعه داستان پیوسته است؛ و به نظر من قابلیت تبدیل‌شدن به یه فیلم خیلی خوب رو هم داره.
***
+ پروژکتور
***
[۳۰ اردیبهشت ۱۳۸۹، ۰۵:۴]

کلیسای جامع

2010-05-07T20:58:00.004+04:30

نویسنده: ریموند کارور (Carver, Raymond)
مترجم: فرزانه طاهری
ناشر: انتشارات نیلوفر
۳۲۳ صفحه، ۲۹۰۰ تومان
[چاپ چهارم، ۱۳۸۴]

نوزده تا از داستان‌های کاروره که از سه تا مجموعه انتخاب شده: «می‌شود لطفاً ساکت باشی؟»، «وقتی از عشق حرف می‌زنیم، از چه حرف می‌زنیم» و «کلیسای جامع». بیشترشون هم برای من هم‌ارزش بودن و باهاشون حال کردم. جز یکی دو تا البته. فرزانه طاهری دو تا تحریر مختلف از یک داستان واحد کارور رو هم آورده و به نظر من خیلی کار خوبی کرده. موقعی که داشتم تحریر دوم رو می‌خوندم، اصلاً یادم نبود داستان در مورد چیه. تمام داستان‌هاش همین‌جوری هستن. یه فضا رو تصویر می‌کنن که اوج و فرود چندانی نداره و فقط یه بدنه‌ی کلی تو ذهن آدم می‌مونه، البته اگه همون هم بمونه.
***
+ فاصله و داستانهای دیگر
***
[۱۷ اردیبهشت ۱۳۸۹، ۲۱:۱۰]

پوست‌انداختن

2010-04-18T21:32:00.003+04:30

نویسنده: کارلوس فوئنتس (Fuentes, Carlos)
مترجم: عبدالله کوثری
ناشر: نشر آگاه
۶۳۲ صفحه، ۳۷۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۰]

حتماً باید این کتاب رو چند سال دیگه هم بخونم. از اون کتاب‌هاییه که دنیاشون خیلی بزرگه و به درد کافه‌مافه و صحبت‌های اون‌طوری نمی‌خوره. سه تا فصل داره: ضیافت ناممکن، در جسم و جان، سردابه‌های ما را دیدار کن. فصل اول و دوم به صورت متمرکز روی شخصیت‌های اصلی می‌گذره. یه زن و شوهر (الیزابت و خاویر) با یه زوج (ایزابل و فرانتس) رفته‌ن سفر و وسط راه ماشینشون خراب می‌شه. اینا می‌رن هتل و جای زوج‌ها عوض می‌شه و نصف‌شب بلند می‌شن می‌رن توی یه معبد. اون‌جا یه‌جورایی به گذشته برمی‌گردن و مرور می‌کنن که چه‌جوری به وضعیت فعلیشون رسیده‌ن. از نظر روایت نسبتاً پیچیده است، اما این تنها چیزی نیست که خوندن کتاب رو سخت کرده. چون توالی ماجراها بیشتر از این‌که منطقی باشه، ذهنیه و حتی بعضی جاها می‌شه تناقض‌گویی پیدا کرد.
ولی فصل سوم کلاً فضاش فرق داره [«راوی، سیپه‌توتک، خدای پوست‌انداز ما، پوست می‌اندازد»] و یه جورایی حالت نتیجه‌گیری پیدا می‌کنه. خیلی از شخصیت‌های فرعی فصل‌های قبل این‌جا دوباره ظاهر می‌شن و حکم قاضی رو پیدا می‌کنن.

پوست‌انداختن پر از اشاره‌های روان‌شناختی و اسطوره‌ای و این جور فضاهاست و خوندن متعالیش خیلی مطالعه‌ی قبلی لازم داره. یه سری از این حرف‌های فلانی و فلانی در واقع یک نفرن و این‌ها هم توش هست، که بیراه هم نیست. خود فوئنتس هم در مورد پوست‌انداختن گفته «در پوست‌انداختن نیت راوی این است که دو، سه، چهار، پنج نمونه‌ی نامحدود از داستان بیافریند، و این را ثابت کند که این رمانی است درباره‌ی رمان درباره‌ی رمان درباره‌ی رمان...». به نظر من درک این کتاب به صورت کامل ناممکنه و متأسفانه یه جوری هم هست که دست برای چرت‌گفتن در موردش بازه.

آخر کتاب یه مقاله در مورد پوست‌انداختن هست که موقع خوندنش گفتم کاش می‌شد یه جوری بدون لطمه‌خوردن به خود کتاب، قبل از شروع داستان خونده بشه. اگر هم دنبال اون جمله‌ای هستید که بگم چه‌جوریا بود، می‌گم یکی از بزرگترین رمان‌هاییه که خونده‌م.
***
+ سر هیدرا
+ آئورا
***
[۲۹ فروردین ۱۳۸۹، ۲۱:۲۰]

مجموعه‌ی نامرئی

2010-03-13T22:30:00.003+03:30

داستان‌های کوتاه از نویسنده‌های آلمانی‌زبان
گردآورنده و مترجم: علی‌اصغر حداد
ناشر: نشر ماهی
۴۹۶ صفحه، ۶۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ١۳۸۶]

۴۵ داستان کوتاه از ۲۶ نویسنده‌ی آلمانی‌زبان که حداد سه قسمتشون کرده: نویسندگان اتریش، نویسندگاه آلمان فدرال و دمکراتیک، نویسندگان سوییس. تقریباً نصف نویسنده‌ها معروفن: پتر هانکه، آرتور شنیتسلر، ماکس فریش، هاینریش بل، برتولت برشت، توماس مان، هاینریش مان، فردریش دورنمات و...

چندتا داستان بی‌نظیر داره و بقیه چنگی به دل نمی‌زنن. در کل مجموعه‌ی متوسطیه و ارزش این رو نداره که آدم برای خوندنش بی‌گدار به آب بزنه. باید همون چندتا داستان خوبش رو خوند. از نظر من «همه‌چیز» نوشته‌ی «اینگه‌بورگ باخمن» در صدر جدول قرار داره. جالبه که داستان دیگه‌ی همین نویسنده (به نظر من) جزو ضعیف‌ترین‌های مجموعه‌ست. «طرح» نوشته‌ی «ماکس فریش» و خلاصه‌ی محاکمه‌ی کافکا از «پتر هانکه» هم جزو خوب‌ها هستن.
***
[۲۲ اسفند ١۳۸۸، ۳۰:۲۲]

رهنمودهایی برای نزول در دوزخ

2010-02-15T17:52:00.004+03:30

نویسنده: دوریس لسینگ (Lessing, Doris May)
مترجم: علی‌اصغر بهرامی
ناشر: نشر ماهی
۳۰۲ صفحه، ۶۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ١۳۸۸]

صد و پنجاه صفحه مصیبت و صد و پنجاه صفحه رستگاری. بارها تو نصفه‌ی اول کتاب خواستم نیمه‌کاره ولش کنم، اما بعد فکر کردم که خوب شد این حماقت رو مرتکب نشدم. البته ممکنه نیمه‌ی اول کتاب هم برای دوست‌داران هذیان‌خوندن جذاب باشه.

روایت کتاب مخلوطی از نامه، هذیان، گزارش و روایت روایه، که البته این آخری ممکنه ده صفحه هم نباشه. داستان با برگه‌ی پذیرش بیمارستان در مورد مردی شروع می‌شه که به طرز عجیبی نزدیک یک پل پیدا شده و اطلاعاتی ازش در دست نیست. بعد از بستری‌شدن، بخش زیادی از داستان به حرف‌های این بیمار که به نظر می‌رسه دچار اختلال روانی باشه اختصاص داره. من دقت زیادی رو حرف‌هاش نکردم، ولی چرت محض هم نیست. یه فضا و زمان موهومی رو توصیف می‌کنه و اشاره‌های اسطوره‌ای زیادی هم توش داره. بدون شک دقیق‌خوندنش خیلی در فهم داستان مؤثره، اما برای من کار خیلی سختی بود و برای همین بی‌خیالش شدم.

هذیان‌ها که تموم می‌شه، داستان ریتم خیلی خوبی پیدا می‌کنه و سریع پیش می‌ره، تا جایی که کلید اصلی رو به خواننده نشون می‌ده و می‌گه که اون هذیان‌ها چی بودن؛ هرچند در مورد یک شخصیت دیگه:
«فردریک متوجه شد وقتی حرف می‌زند، جریان دیگری از کلمات، موازی با جریان کلماتی که خودش عملاً به کار می‌بُرد حضور دارد، و عقایدی که این جریان موازی بیان می‌داشت ابداً مغایر با عقایدی نبود که خود او به کار می‌برد، مثل پژواک صدا بود یا تصویری که در آینه می‌افتد -که، به گفته‌ی فردریک، از نظر روانی نیز بی‌معنی و نامربوط نبودند- اما این عقاید را نه جایی خوانده بوده و نه از زبان کسی شنیده بوده است. این عقاید، عقایدی جنون‌آمیز، عجیب و غریب، احمقانه و عوضی بودند. اما فردریک نمی‌توانسته است هنگام ایراد سخنرانی تنظیم‌شده و معقول خود مانع ادامه‌ی حرکت کاملاً مشخص این جریان خاموش شود. فردریک می‌گفت که حس می‌کرده است اگر لحظه‌ای مهار مراقبت و هوشیاری و سانسور را شل کند، زبان او شروع به بیان این جریان جنون‌آمیز دیگر می‌کند، و از دست او دیگر کاری ساخته نیست و عروسک خیمه‌شب‌بازی می‌شود که کس دیگری نهانی از پشت پرده حرف در دهانش می‌گذارد.»

خیلی جاهای کتاب من رو یاد رمان بی‌نظیر اشتیلر می‌انداخت. شباهت‌های زیادی دارن به نظرم. آخرهای داستان هم یه شخصیت جدید وارد داستان می‌شه به اسم ویولت که ظاهراً تأثیر زیادی روی پایان ماجرا می‌ذاره. از این فضاهای پیر مراد و این چیزهاست تا جایی که ذهنم یاری می‌ده.
***
[۲۶ بهمن ١۳۸۸، ١۷:۵۰]

البته واضح و مبرهن است که

2010-02-08T22:00:00.003+03:30

نویسنده: ضیاء موحد
ناشر: انتشارات نیلوفر
۲۲۴ صفحه، ۴۲۰۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۸۸]

عنوان ریزتر کتاب اینه: رساله‌ای در مقاله‌نویسی.

کتاب خوبیه و هر کسی که با نوشتن حال می‌کنه بد نیست بخوندش. البته کل حرفش رو می‌شه توی دو سه صفحه هم جمع کرد. به خاطر آوردن مثال‌های کامل و کشیدن نمودار و این‌هاست که یه مقدار طولانی شده. به خاطر فلسفه‌کاربودن موحد، دو فصل آخر کلاً فلسفی می‌شه و در مورد استدلال در مقاله صحبت می‌کنه و مثال‌هاش هم فلسفی می‌شن. البته نه از اون‌هایی که نشه خوند. اتفاقاً مقاله‌های جالبی هستن. توی مثال‌هاش مقاله‌ی مهدی سحابی در مورد سلین (ای کاش سلین ایرانی بود) و مقاله‌ی جلال آل‌احمد در مورد نیما یوشیج (پیرمرد چشم ما بود) هم هست.
ضمناً هر جا که می‌طلبیده، یه تیکه‌ای چیزی به باستانی پاریزی انداخته. کلاً از ضیاء موحد خوشم اومد با این کتابش. خوب می‌نویسه و استدلال‌هاش هم جالبن.
***
[١۹ بهمن ١۳۸۸، ۳۰:١۹]

دختری از پرو

2010-01-22T17:35:00.005+03:30

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا (Vargas Llosa, Mario)
مترجم: خجسته کیهان
ناشر: کتاب پارسه
۳۵۲ صفحه، ۷۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ١۳۸۸]

هرگز کتابی از یوسا نخوانده‌ام، جز آن‌که با وضو آن را در دست بگیرم.

خبر انتشار این کتاب خیلی برام خوشحال‌کننده بود، چون غیر از جنگ آخر زمان که مثل دزموند دیوید هیوم به عنوان آخرین کتاب پیش از مرگ در نظرش گرفتم، و عیش مدام که نیازمند خوندن مادام بوواریه، کتاب دیگه‌ای از یوسا نداشتم که بخونم و حقیقتاً هیچ کتاب دیگه‌ای هم نبود که ازش لذت ببرم. من غیر از یوسا نویسنده‌ای سراغ ندارم.

دختری از پرو از هر جهت با تمام رمان‌های یوسا فرق داره. اول از همه این‌که از روایت‌های تودرتو و بی‌نظیر گفتگو در کاتدرال و سور بز و یا حتی در مقیاس کوچک‌تر، مرگ در آند توی این کتاب خبری نیست. روایت دختری از پرو ساده است: کتاب چند فصل داره که بین هر کدوم چند سال فاصله هست، همین.
نکته‌ی بعد اینه که توی کتاب‌های قبلی، بن‌مایه‌ی کتاب ماجرای سیاسی‌ای بود که گاهی از دریچه‌ی یک داستان عشقی به‌ش نگاه می‌شد. ممکن بود ظاهر کتاب اون داستان عاشقانه باشه، اما ژرف‌ساختش همون ماجرای سیاسی-اجتماعی بود. اما دختری از پرو کاملاً عاشقانه است، هرچند که یوسا نمی‌تونه داستانی رو بدون اشاره‌های سیاسی روایت کنه و برای همین به درگیری‌های سیاسی پرو و کشورهای دیگه‌ی امریکای جنوبی هم خیلی وقت‌ها اشاره می‌کنه.

ترجمه‌ی کتاب از نظر نثر فارسی به نظر من خوب از آب دراومده. درسته که مثل عبدالله کوثری نمی‌شه، اما خوندن داستان یوسا باهاش اصلاً عذاب‌‌آور نیست. نکته‌ای که توی کتاب‌های خیلی از نشرها می‌بینم، اینه که اوایل کتاب از نظر ویرایشی و تایپی خیلی تمیز و خوبه و آخرها کاملاً شلخته و بی‌دقت می‌شه. این‌جا هم همین‌طوری بود و حتی (اواخرش) چندتا اشکال تایپی داشت. از نظر ویرایشی هم در کل بد نیست دوباره یه نگاهی به‌ش بشه، گیر کم نداشت.
***
+سال‌های سگی
+ چرا ادبیات؟
+ مرگ در آند
+ گفتگو در کاتدرال
+ دوشیزه خانم تاکنا
+ موج‌آفرینی
+ مردی که حرف می‌زند
+ واقعیت نویسنده
+ سور بز
+ نامه‌هایی به یک نویسنده‌ی جوان
+ زندگی واقعی آلخاندرو مایتا
+ چه کسی پالومینو مولرو را کشت؟
+ سردسته‌ها
***
[۲ بهمن ١۳۸۸، ۴۰:١۷]

فرار کن خرگوش

2009-12-08T15:28:00.001+03:30

نویسنده: جان آپدایک (Updike, John)
مترجم: سهیل سمی
ناشر: انتشارات ققنوس
۳۹۷ صفحه، ۵۸۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۷]

خیلی بالا و پایین داشت. تا صفحه‌ی بیست می‌گفتم چه خوب که تونستم این کتاب رو پیدا کنم (چون کم‌یاب شده). یه‌کم که وارد داستان شدم، گفتم کاش اصلاً نمی‌خریدمش. توصیف‌های کش‌دار و خسته‌کننده‌ش خیلی اذیت می‌کرد. توی یک‌سوم آخر کتاب خیلی خوشم اومده بود ازش، اما گفتم از اون‌هاییه که لازم نیست بخریش. اما آخر کتاب دوباره از خریدنش خوشحال بودم.

ترجمه‌ش اصلاً خوب نیست. چیزی که از داستان‌های امریکایی معاصر توی ذهن ماست، باعث می‌شه توقعمون از جمله‌هایی که می‌خونیم بالا بره. اون‌وقت خوندن جمله‌ای مثل «تخت چمن فرح‌بخش به بنفشه نشسته» خیلی خنده‌داره. ترجمه‌ش یه بازبینی اساسی نیاز داره. اشتباه‌های املایی و تایپی کتاب هم خیلی زیاده و خلاصه وسواس زیادی براش خرج نشده.
***
[۱۸ دی ۱۳۸۸، ۴۰:۱۵]

در باب حکمت زندگی

2009-11-12T00:37:00.002+03:30

نویسنده: آرتور شوپنهاور (Schopenhauer, Arthur)
مترجم: محمد مبشری
ناشر: انتشارات نیلوفر
۲۷۷ صفحه، ۵۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۸]

«در جمع بزرگی که افراد آن هدف مشترکی دارند، دو رذل یکدیگر را چنان زود می‌شناسند که گویی مُهری بر پیشانی دارند و دیری نمی‌گذرد که به منظور سوءاستفاده یا توطئه همدست می‌شوند. همین‌طور اگر به فرض محال جمع بزرگی از مردمان فهمیده و هوشمند گرد هم آیند و فقط دو ابله در میان آنان باشند، آن دو از روی هم‌حسی به یکدیگر جلب می‌شوند و هریک از صمیم قلب خوشحال است که لااقل فرد عاقلی را در آن‌جا یافته است.»

«انسانی که دارای شخصیتی شریف باشد، در جوانی می‌پندارد که رابطه‌ی اساسی و تعیین‌کننده میان انسان‌ها و پیوند حاصل از آن، رابطه‌ای آرمانی است، یعنی مبتنی بر شباهت عقیده، نحوه‌ی تفکر، سلیقه، نیروهای ذهنی و از این قبیل است. اما بعد درمی‌یابد که این پیوندها واقعی هستند، یعنی بر پایه‌ی منافع مادی استوارند.»

«چه کم‌تجربه است آن‌کس که گمان می‌کند نشان‌دادن عقل و هوش موجب محبوبیت در جامعه می‌شود! برعکس، این دو خصوصیت نزد اکثریت غالب مردم خشم و نفرت ایجاد می‌کند. هر اندازه که نتوانند این خشم و نفرت را ابراز کنند و حتی آن را از خود هم پنهان کنند، این احساس شدیدتر است. آن‌چه در واقع می‌گذرد این است:
وقتی کسی برتری فکری مخاطب خود را درک و احساس می‌کند، در نهان و بی‌آنکه خود بداند، نتیجه می‌گیرد که مخاطب نیز به همان اندازه، حقارت و محدودبودن او را درک و احساس می‌کند. این قیاس ضمیر تلخ‌ترین نوع نفرت و خشم و کینه را در او تحریک می‌کند.»

+ همین کتاب در پروژکتور
***
[۲۱ آذر ۱۳۸۸، ۱۵:۰۰]

شنل پاره

2009-10-07T23:05:00.002+03:30

نویسنده: نینا بربروا (Berberova, Nina)
مترجم: فاطمه ولیانی
ناشر: ناشر ماهی
۷۹ صفحه، ۱۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۸]

همیشه مدت‌ها از آخرین کتاب خوبی که خونده‌م می‌گذره؛ با این حال احتمالاً شنل پاره اون کتابی خواهد بود که یک ماه بعد، موقع مرور کتاب‌های خوبْ اولین چیزیه که به ذهنم میاد.

صفحه‌ی آخر رو که خوندم، فکر کردم واقعاً این کتاب چی داشت که ما نمی‌تونیم مشابهش رو داشته باشیم. و خلاصه کمی به فکر فرو رفتم. داستان شنل پاره به صورت اول‌شخص روایت می‌شه و دو قسمت داره: روسیه و فرانسه. که البته شباهت‌هایی هم به زندگی نویسنده‌ش داره. توی کل کتاب هیچ قید و صفت مثبتی به کار نرفته، مگر موقعی که خواسته باشه نبودن اون‌ها رو نشون بده. فضاسازی کتاب در کمال سادگی، و البته به خاطر سادگی، انقدر گیراست که موقع نگاه کردن به کلمه‌ها، صفحه‌ی کتاب رو قهوه‌ای کم‌رنگ می‌دیدم.

یه انیمیشن‌ساز روس هست به اسم الکساندر پتروف که فکر می‌کنم قبلاً چیز کوچیکی در موردش گفته بودم. رنگ‌آمیزی فضاها و توصیفات کتاب توی ذهن من خیلی مشابه انیمیشن‌های پتروف شکل می‌گرفت. اگه چیزی ازش دیدین و کتاب رو هم خونده بودین، یاد کنید.
***
[۱۶ آبان ۱۳۸۸، ۲۳:۰۵]

ساعت شوم

2009-09-03T23:56:00.000+04:30

نویسنده: گابریل گارسیا مارکز (Garcia Marquez, Gabriel)
مترجم: احمد گلشیری
ناشر: انتشارات نگاه
۲۳۸ صفحه، ۱۶۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۰]

۱- حتی‌الامکان از کتاب‌خونه‌هایی که کاربرهای زیادی دارن کتاب امانت نگیرین. موقع ورق‌زدن این کتاب، تمام بدنم به خاطر بیماری‌های پوستی امانت‌گیرنده‌های قبلی به خارش می‌افتاد.

۲- ساعت شوم یک فیلم‌نامه‌ست. بسیار تصویری و کاملاً سکانس‌بندی‌شده. روایت ساده‌ای داره و مثل بقیه‌ی کتاب‌های مارکز پر از اسم‌هاییه که خوب باید حواس آدم به‌شون جمع باشه، وگرنه اصلاً متوجه اتفاقات نمی‌شه. برای من که توی چند روز خوندمش این موضوع خیلی آزارنده بود.

۳- به اندازه‌ی کتاب‌های قبلی مارکز خوشم نیومد از ساعت شوم، ولی داستان خوبی داره و داستان‌پرداز بهتری. مارکز توی نویسنده‌های امریکای لاتین از بقیه قصه‌گوتره و برای همین زیاد توی روایت خطی دست نمی‌بره.

۴- عادت چندش‌آور نصفه‌گذاشتن کتاب‌ها به‌م سرایت کرده. تا الآن شاید مجموعاً ۱۰۰۰ صفحه کتاب نیمه‌کاره خونده باشم، با این وعده‌ی سر خرمن که «الآن این کتاب شهید می‌شه، باشه یه وقت دیگه».
***
+ صد سال تنهایی
+ از عشق و دیگر اهریمنان
+ خاطره‌ی دلبرکان غمگین من
+ گزارش یک مرگ
***
[۱۲ آبان ۱۳۸۸، ۲۳:۵۵]

قاضی و جلادش

2009-08-09T16:02:00.000+04:30

نویسنده: فردریش دورنمات (Durrenmatt, Friedrich)
مترجم: محمود حسینی‌زاد
ناشر: نشر ماهی
۱۵۷ صفحه، ۱۴۰۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۸۷]

از نظر زمان نوشته‌شدن و شاید هم کمی ارتباط، مثلاً در مورد بیماری برلاخ، بهتره که قاضی و جلادش قبل از سوءظن خونده بشه. هرچند که اهمیت زیادی نداره این مسأله. حدس‌زدن پایان داستان، الآن دیگه نه افتخاریه و نه مهمه؛ چون داستان و هرچیزی که ربطی به داستان پیدا کنه، مثل فیلم، برای من و البته خیلی‌های دیگه، مستقل از پایانشه که معنی پیدا می‌کنه. پایان جزئی از پازل داستانیه و نه بیشتر. برای همین فکر نمی‌کنم این‌که بگم پایانش رو همون اول حدس زده بودم، چیز خیلی مهمی باشه.

صحنه‌ی اول داستان، جنازه‌ی اشمید، یکی از ستوان‌های برن رو توصیف می‌کنه که توی ماشینش به قتل رسیده. وقتی برلاخ و همکارش چانتس دنبال قاتل همکارشون می‌گردن، برلاخ همون اول داستان به چانتس می‌گه که من حدسی در مورد قاتل دارم که آخرش به‌ت می‌گم. این وسط سروکله‌ی کسی به اسم گاستمان هم پیدا می‌شه که دشمن قدیمی برلاخ بوده و از قضا توی خونه‌ش، یعنی همون‌جایی که اشمید با اسم مستعار به‌ش نفوذ کرده بوده، کارهای خلاف قانون انجام می‌داده و تقریباً مظنون اصلی قتل شناخته می‌شه از دید خواننده. برلاخ دشمن‌هاش رو به جون هم می‌ندازه...
***
+ قول: فاتحه‌ای بر رمان پلیسی
+ سوءظن
***
[۱۷ مهر ۱۳۸۸، ۱۶:۰۰]

سوءظن

2009-07-27T16:27:00.000+04:30

نویسنده: فردریش دورنمات (Durrenmatt, Friedrich)
مترجم: محمود حسینی‌زاد
ناشر: نشر ماهی
۱۶۷ صفحه، ۱۴۰۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۸۷]

وقتی کتابی مثل سوءظن رو آدم توی یک نشست نمی‌خونه، فضای داستان از دستش در میره و این برای ادامه‌دادن داستان زیاد خوب نیست. البته بخش عمده‌ی قضیه مربوط به نویسنده و عدم تواناییش توی ساختن فضاهاست. خلاصه اگر خواستید سوءظن رو بخونید، توی یکی دو نشست تمومش کنید.

داستان‌نویسی اروپا با هنر نقاشیش خیلی در ارتباطه و برای منی که چیز زیادی از نقاشی نمی‌دونم، خوندن این کتاب‌ها اون ماکسیمم لذت رو به همراه نداره. مطمئناً کسی که سیر نقاشی اروپا رو بدونه و تابلوها رو دیده باشه، خیلی بیشتر با در جستجوی زمان ازدست‌رفته حال می‌کنه؛ یا توی مقیاس کوچکتر همین سوءظن.

در مجموع قول رو بیشتر از این کتاب دوست دارم، اما داستانی نیست که اذیت کنه. برلاخ یک جرم‌شناسه که توی بیمارستان بستری شده و به صورت اتفاقی، از طریق دیدن یک مجله و صحبت با پزشکش، می‌فهمه یک جنایتکار جنگی داره توی سویس طبابت می‌کنه. برای همین تصمیم می‌گیره به عنوان بیمار خودش رو به کلینیک طرف برسونه و مچش رو بگیره. اما می‌بینه که خودش در دام اون یارو گرفتار شده و از این حرفا.
***
+ قول: فاتحه‌ای بر رمان پلیسی
***
[۵ مهر ۱۳۸۸، ۱۶:۲۵]

گزارش یک مرگ

2009-06-29T23:26:00.000+04:30

نویسنده: گابریل گارسیا مارکز (Garcia Marquez, Gabriel)
مترجم: لیلی گلستان
ناشر: نشر ماهی
۱۳۳ صفحه، ۲۴۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۸]

یک تیزر تبلیغاتی برای یک فیلم یا بازی بود که به این صورت روایت می‌شد:
در یک فضای انیمیشنی سه‌بعدی، تمام بازیگرها و اجسام در لحظه‌ی خاصی متوقف شده بودند. محیط شبیه بانک یا اداره بود. کلیت افراد مجموعه به دو دسته قابل تقسیم بودند: سارقان مسلح و کارمندها. تقریباً همه‌ی سارقان ماسک ژوکر داشتند،‌ یکی مشغول تیراندازی بود و تیرهایش روی هوا متوقف شده بودند، یکی از پشت روی کارمندی پریده بود و داشت او را خفه می‌کرد، یکی دیگر مثلاً داشت نارنجک می‌انداخت، و بعضی‌ها هم داشتند می‌دویدند. اما همه‌ی این‌ها را از کجا می‌فهمیدیم؟ دوربین با یک حرکت منظم و پیوسته، داخل ساختمان حرکت می‌کرد.

گزارش یک مرگ شدیداً من را یاد این تیزر انداخت: یک قتل ناموسی رخ داده است. سال‌ها پیش. حالا راوی مانند یک محققْ دنبال شاهدان و هرگونه منبع دیگری برای گزارش این قتل می‌گردد. گاهی یک صحنه‌ی واحد را از دیدگاه چند نفر بیان می‌کند و تفاوت نگاه‌های آن‌ها به صحنه‌ای واحد را نشان می‌دهد. و خلاصه از این حرف‌ها.

به نظرم تأکید مارکز روی این مسأله بود که: dead is dead. تقریباً در تمام مدت کتاب می‌خواست بگوید که با کوچکترین تغییری در روند ماجراها، این قتل می‌توانست اتفاق نیفتد... و البته فرصت جلوگیری از این قتل در اختیار همه بود. شانس زنده‌ماندن سانتیاگو ناصر، از جلوی چشم هر کسی رد می‌شد و همه فقط نگاه می‌کردند.

کتاب فوق‌العاده است. ترجمه‌ی خیلی خوب، طرح جلد فوق‌العاده، داستان معرکه. بله، داستان معرکه را در آخر آوردم.
***
+ صد سال تنهایی
+ از عشق و دیگر اهریمنان
+ خاطره‌ی دلبرکان غمگین من
***
[۷ مرداد ۱۳۸۸، ۲۳:۱۰]

سردسته‌ها

2009-05-11T14:22:00.000+04:30

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا (Vargas Llosa, Mario)
مترجم: آرش سرکوهی
ناشر: نشر چشمه
۱۱۵ صفحه، ۲۴۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۸]

۶تا از داستان‌های کوتاه بارگاس یوساست که قبل از «سال‌های سگی» نوشته شده‌ن. یکیشون قبلاً به اسم «جدال» توی مجموعه‌ی داستان‌های کوتاه امریکای لاتین چاپ شده بود و توی این مجموعه به اسم «کرجی» منتشر شده.

نمی‌دونم امضای کارهای یوسا چیه که انقدر شاخصش می‌کنه. یعنی کافیه یک صفحه از داستان‌هاش رو خوند تا فهمید مال اونه. توی این کتاب خیلی سعی کردم این امضا رو کشف کنم. مطمئناً درون‌مایه و این‌نوع عناصر امضای کارهاش نیستن، چون داستان‌های این کتاب با رمان‌هاش خیلی فرق دارن توی این زمینه. شاید یکی از امضاهاش روایت مافی‌الضمیر شخصیت‌ها باشه. خیلی از جمله‌های یوسا این‌طوری شروع میشن: «یادش افتاد که...»، «فکر کرد...»، «با خودش گفت...».

ترجمه‌ی کتاب به نظر من خوبه. البته در مورد اینکه دیالوگ‌ها رو خوب درآورده یا نه میشه صحبت کرد. خیلی جاها دیالوگ‌ها از زبان معیار فاصله گرفته‌ن و بعضی وقت‌ها هم لحن نوشتاری پیدا می‌کنن. مهم اینه که اصلاً یک‌دست نیستن.
***
+سال‌های سگی
+ چرا ادبیات؟
+ مرگ در آند
+ گفتگو در کاتدرال
+ دوشیزه خانم تاکنا
+ موج‌آفرینی
+ مردی که حرف می‌زند
+ واقعیت نویسنده
+ سور بز
+ نامه‌هایی به یک نویسنده‌ی جوان
+ زندگی واقعی آلخاندرو مایتا
+ چه کسی پالومینو مولرو را کشت؟
***
[۲۱ خرداد ۱۳۸۸، ۱۴:۰۰]

نگاهی تازه به دستور زبان

2009-04-18T21:10:00.000+04:30

نویسنده: محمدرضا باطنی
ناشر: نشر آگه
۱۵۳ صفحه، ۲۳۰۰ تومان
[چاپ سیزدهم، ۱۳۸۷]

خوبی کتاب‌های باطنی اینه که زبان ساده‌ای داره و لزومی ندیده بخواد بی‌خود بحث رو بپیچونه. کاملاً از مقدمه‌های ساده نتیجه‌های خوب می‌گیره و همه‌چیز رو روشن بیان می‌کنه. اشکالش هم اینه که بعد از این همه سال هنوز این کتاب نگاهی «تازه» به دستور زبان حساب میشه و ما داریم می‌خونیمش. فکر کنم کامل منظورم رو رسوندم.
***
+ پیرامون زبان و زبان‌شناسی
***
[۲۸ اردیبهشت ۱۳۸۸، ۱۱:۲۵]

لویی فردینان سلین

2009-03-23T00:02:00.000+04:30

نویسنده: دیوید هیمن (Hyman, David)
مترجم: مهدی سحابی
ناشر: نشر ماهی
۱۰۰ صفحه، ۹۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۳]
[کتاب دهم از سری «نویسندگان قرن بیستم فرانسه»، سرپرست مجموعه: خشایار دیهیمی]

تمام کتاب‌های این مجموعه عالین. مفید و بدون زیاده‌گویی. همه‌ی مترجم‌ها هم درست انتخاب شده‌ن و خلاصه همه‌چیز سر جاشه. طبیعتاً خیلی از آثاری که توی این کتاب ازشون صحبت میشه، هنوز به فارسی ترجمه نشدن. اما بخش عمده‌ی کتاب در مورد «مرگ قسطی» و «سفر به انتهای شب» ئه.

«آرگو شاید شگفت‌آورترین جزء این سبک باشد، به اضافه‌ی سه‌نقطه‌ای که بعد از مرگ نسیه به‌دنبال جمله‌ها و اغلب عبارت‌ها می‌آید. این نقطه‌ها القاکننده‌ی سکته‌هایی انفجاری است اما فاصله‌هایشان می‌تواند همچنین ضرباهنگ مناسب متن را مشخص و تقویت کند. آرگو که عمدتاً زبان مردمان حاشیه‌ی جامعه، کارگران، تبهکاران، دانشجویان، روسپیان یا ولگردان است، بیشتر به گویش کولی‌ها شبیه است تا اسلنگ انگلیسی‌زبان‌ها. اگر بتوان آن را زبان مجزایی دانست، زبان محدودی متشکل از مجموعه‌ی واژگانی بیرون از زمان و اغلب زشت و رکیک است که بیشتر مرادف‌هایی برای اندام‌ها و کارکردهای حیوانی و اعمال، اشیا و رفتارهای مخفیانه و پیش‌پا‌افتاده‌اند. سلین آن را زبان نفرت می‌خواند و از آن با امساک و به عنوان چاشنی استفاده می‌کرد از ترس این‌که مبادا تیزی ادبیش را کند کند.»
***
+ مرگ قسطی
+ معرکه
***
[۲ اردیبهشت ۱۳۸۸، ۲۳:۴۰]

در عین حال

2009-02-12T20:43:00.000+03:30

نویسنده: نجف دریابندری
ناشر: انتشارات پیام
۱۶۲ صفحه، ۸۰ ریال
[۱۳۴۹]

نوشته‌های سال‌های ۱۳۳۸ تا ۱۳۴۹ نجف دریابندری که در نشریه‌های مختلف چاپ شده بوده. توی این کتابْ نوشته‌ها رو دو بخش کرده: مقالات و انتقادات. محتوای نوشته‌ها رو که بذاریم کنار، باید متن‌های نجف دریابندری رو خوند و نوشتن یاد گرفت. نثرش بی‌نهایت جذاب و زنده است. و اگه بخوایم راجع به محتوا حرف بزنیم، میشه گفت نجف دریابندری آدم خیلی خوش‌فکریه [و این رو حتی از عنوان کتاب هم میشه فهمید]. البته در مورد انتقاداتش زبان خیلی تندی داره و کاملاً طرف رو میشوره و میذاره کنار؛ در کمال خونسردی. یه جوری هم هست که توی ذوق آدم نمیخوره و حس نمیکنه که با کینه و دشمنی انتقاد کرده.
***
[۲۴ بهمن ۱۳۸۷، ۲۰:۳۰]

پیرامون زبان و زبان‌شناسی

2009-01-31T22:24:00.000+03:30

نویسنده: محمدرضا باطنی
ناشر: نشر آگه
۱۳۶ صفحه، ۱۵۰۰ تومان
[چاپ سوم، ۱۳۸۳]

هفت‌تا مقاله داره:
۱- پیرامون زبان و زبان‌شناسی
۲- فارسی،‌ زبانی عقیم؟
۳- جمله، واحد ترجمه
۴- روان‌شناسی زبان
۵- اهمیت استنباط در درک زبان
۶- ادراک گفتار
۷- مقولات اسم در زبان فارسی و انگلیسی

بعضی از مقاله‌ها هم متن سخنرانیش توی کنفرانس‌های مختلفه که بعداً پیاده‌سازی شده. خوبی مقاله‌های باطنی اینه که اون‌قدر تخصصی نوشته نشده و برای همین زبانش سنگین نیست. البته بعضی وقت‌ها نظرهاش خیلی تندروانه میشه و اون‌وقت میشه فهمید چرا کلاه زبان‌شناس‌ها و ادبیاتی‌ها معمولاً تو همه.
***
[۲۲ بهمن ۱۳۸۷، ۲۲:۱۵]

معرکه

2008-12-28T02:48:00.002+03:30

نویسنده: لویی فردینان سلین (Celine, Louis-Ferdinand)
مترجم: سمیه نوروزی
ناشر: نشر چشمه
۱۱۱ صفحه، ۲۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۷]

بعد از خوندن مرگ قسطی، سفر به انتهای شب رو شروع کردم. فکر می‌کنم دویست‌صفحه‌ای هم ازش خوندم و بعد به این نتیجه رسیدم که وقتِ خوندن این کتابْ الآن نیست. سر دسته‌ی دلقک‌ها هم بلای مشابهی اومد. اما معرکه به خاطر حجم کمش نتونست به این فیض نائل بشه.

واقعیت اینه که با خوندن این کتاب‌ها، اصلاً نتونستم اثری از مرگ قسطی پیدا کنم. خیلی برام عجیبه. مرگ قسطی کاملاً من رو توی خودش حل کرده بود و نمی‌تونستم ازش جدا بشم. اما کتاب‌های بعدی رو خیلی سخت می‌خوندم. البته بحث سفر به انتهای شب جداست؛ چون از خوندنش داشتم لذت می‌بردم.

داستان معرکه هم جنگیه. توصیف‌ها رو یه‌نفر داره انجام میده. مدام از این‌شاخه به اون‌شاخه می‌پره و انگار هر چیزی که می‌بینه باعث میشه ذهنش به همون‌سمت منحرف بشه و در مورد اون حرف بزنه. در هر صورت این پراکنده‌گویی ویژگی اصلی این کتابه. توصیف‌هاش هم زنده‌ست و توأم با طنز کثیف. واقعیت اینه که چندان از کتاب خوشم نیومد. در مورد ترجمه‌ش هم نمی‌تونم نظری بدم؛ ولی تا جایی که من می‌فهمم مترجمش تلاش خیلی زیادی کرده و نتیجه هم بد نبوده.
***
+ مرگ قسطی
***
[۸ دی ۱۳۸۷، ۲:۳۵]

خانواده‌ی پاسکوآل دوآرته

2008-11-28T12:07:00.000+03:30

نویسنده: کامیلو خوسه سلا (Cela, Camilo José)
مترجم: فرهاد غبرائی
ناشر: نشر ماهی
۱۹۳ صفحه، ۲۷۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۷]

فقط می‌تونم بگم شاهکار. با توجه به کرختی زیادی که از نخوندن کتاب به‌م دست داده، مسلماً خانواده‌ی پاسکوآل دوآرته داستان بسیار عالی‌ای داشته که تونستم با این سرعت بخونمش. شدیداً توصیه می‌کنم و این حرف‌ها.

داستانش انگار چندتا تصویر مختلف و در عین حال مربوطه که کنار هم به خواننده نشون داده می‌شن. و انسجام درونی هر تصویر خیلی زیاده و با آخرین جمله‌های اون فصل کامل می‌شه... انگار که همه‌چیز سر جاشه. واقعاً نمی‌تونم بگم که بعضی از تصاویرش چقدر روم تأثیر گذاشتن. نویسنده داره وانمود می‌کنه که این داستان رو توی یک داروخانه پیدا کرده و فقط داره اون دست‌نوشته‌ها رو نقل می‌کنه. دست‌نوشته‌های یک جنایتکار؛ بعد از اعدام. پاسکوآل دوآرته تصاویر مهم زندگی خودش رو که باعث شده مسیر سرنوشت به اون سمت ببردش، طی داستان به خواننده نشون میده.

انگار مهدی غبرائی نشسته این ترجمه رو ویرایش و با دوتا از ترجمه‌های انگلیسیش مقایسه کرده. در هر حال ترجمه‌ش خیلی خوب بود. ضمناً تا آخر این هفته توی طبقه‌ی همکف دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران یه نمایشگاه کتاب هست و ناشرهای خوبی هم توش شرکت کرده‌ن. ماهی و هرمس و طرح نو و چندتای دیگه. هر ناشر کتاب‌های خودش رو با بیست درصد تخفیف می‌ده.
***
[۸ آذر ۱۳۸۷، ۱۱:۵۰]

مردی که گورش گم شد

2008-10-24T23:17:00.000+03:30

نویسنده: حافظ خیاوی
ناشر: نشر چشمه
۹۶ صفحه، ۱۸۰۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۸۷]

بعد از مدت‌ها روزه‌ام رو در برابر کتاب‌های ایرانی شکستم و پشیمون هم نیستم. کتاب خوبی بود. به هیچ‌کدوم از داستان‌هاش نمی‌تونم بگم شاهکار؛ ولی از هر هفت‌تاش خوشم اومد. هم نوشتار خوب و نسبتاً خاصی داشتن، هم داستان‌های جالب. نکته‌ای که تقریباً توی همه‌شون دیده می‌شد، بیان‌کردن حقیقت‌های کثیف به صورت معصومانه بود. اولاً که بیشتر داستان‌ها راوی اول‌شخص دارن و ثانیاً آدم مدام خیال می‌کنه که این‌ها رو یه بچه داره روایت می‌کنه؛ هرچند که بزرگ‌سال بودن راوی مشخص شده باشه. نمی‌دونم این ضعفه یا واقعاً نویسنده قصد همین‌کار رو داشته. به هر حال باعث شده که آدم اون حقیقت‌های کثیف رو توی همچین وضعیتی بخونه و تضاد جالبی ایجاد کرده.
***
[۳ آبان ۱۳۸۷، ۲۲:۴۰]

هفته‌ای یه‌بار آدمو نمی‌کشه

2008-10-10T22:47:00.001+03:30

نویسنده: جی. دی. سلینجر (Salinger, Jerome David)
مترجم‌ها: امید نیک‌فرجام و لیلا نصیری‌ها
ناشر: انتشارات نیلا
۱۴۴ صفحه، ۲۸۰۰ تومان
[چاپ اول،‌ ۱۳۸۷]

با خوندن این کتاب بیشتر از همیشه به میزان تأثیر ترجمه پی بردم. چندتا از داستان‌های این مجموعه با «یادداشت‌های شخصی یک سرباز» مشترک بود و من علی‌رغم این‌که توی اون مجموعه ازشون خوشم نیومده بود، اینجا تا حدود زیادی از خوندنشون لذت بردم. در کل ده‌تا داستان داره که پنج‌تاش رو امید نیک‌فرجام ترجمه کرده و پنج‌تاش رو هم لیلا نصیری‌ها. کاملاً مشخصه که داستان‌ها رو سلینجر نوشته. هرچند که در حد اون داستان‌هایی نیست که خودش اجازه‌ی انتشارشون رو میده.

از داستان‌های «غریبه» و «من خلم» خیلی خوشم اومد. نکته‌ای که در مورد داستان‌‌های کوتاه سلینجر برای من پیش میاد، اینه که تقریباً بدون استثنا روند داستانیشون یادم نمی‌مونه. اما همیشه یه چیزایی توشون هست که گاهی یادم می‌افته. دلیلش اینه که اگه مثل داستان‌های دیگه یه سیر همراه با اوج و فرود و این‌ها می‌داشت، بعد از خوندن، داستان تموم می‌شد و می‌رفت به زباله‌دان ذهن. اما داستان‌های سلینجر جداً گاهی مثل خود زندگی‌ان و برای همین همیشه اون صحنه‌هایی که گفتم توی خاطر آدم می‌مونن.
***
+ دلتنگی‌های نقاش خیابان چهل‌و‌هشتم
+ تیرهای سقف را بالا بگذارید نجاران؛ سیمور: پیشگفتار
+ جنگل واژگون
+ یادداشت‌های شخصی یک سرباز
***
[۱۹ مهر ۱۳۸۷، ۲۲:۳۰]

موسیو ابراهیم و گل‌های آسمانی

2008-09-22T17:46:00.001+03:30

نویسنده: اریک امانوئل اشمیت (Schmidt, Eric Emanuel)
مترجم: حمید کریم‌خانی
ناشر: نشر کتاب مس
۶۰ صفحه، ۹۵۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۳]

زیادی صریح و زیادی مختصر. به اندازه‌ای که اختصارش مثل وقت‌هایی شده که خلاصه‌ی داستانی رو برای کسی تعریف می‌کنیم. فضای کتاب یه‌کم مثل «زندگی در پیش رو» ئه. پسربچه‌ای تقریباً بی‌سرپرست به اسم مومو که با یک صوفی مسلمان به اسم موسیو ابراهیم دوست میشه. در مورد کتاب می‌تونم بگم بدک نبود؛ ولی توصیه نمی‌کنم.

باید اینجا دست به افشاگری بزنم. این کتاب رو فروشنده‌ی کتاب‌سرای نیک به‌م معرفی کرد و با قراردادن من توی رودرواسی مجبورم کرد بخرمش. چندتا کتاب دیگه رو هم با همین ترفند به‌م انداخت که امیدوارم از این بهتر باشن. البته آدم خوبیه.
***
[۱ مهر ۱۳۸۷، ۱۷:۳۵]

محاکمه

2008-09-20T02:04:00.001+04:30

نویسنده: فرانتس کافکا (Kafka, Franz)
مترجم: علی‌اصغر حداد
ناشر: نشر ماهی
۲۷۲ صفحه، ۴۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۷]

محاکمه رمان خوش‌رنگ‌و‌لعابی نیست و احتمالاً خوندنش انرژی زیادی می‌خواد. به‌سختی پیش میره و کم پیش میاد که مقدار زیادیش رو یک‌ضرب بخونید. اما واقعاً اثر بزرگیه. این‌هایی هم که گفتم برای اینه که جذابیتِ «ظاهری» نداره. مثلاً دیالوگ‌هاش خیلی کم‌ان و فضاهای محدودی داره و کرختی خاصی بر لحن کتاب حاکمه؛ که البته همه‌ی این‌ها تعمدیه و برای منتقل‌کردنِ بهتر دنیای کتابه.

محاکمه جزو داستان‌های نیمه‌تمام کافکاست. یعنی چهارچوب کتاب مشخصه؛ فصل اول و آخر نوشته شده و فقط چندتا از فصل‌های میانی ناتمام مونده‌ان و البته یادداشت‌های پراکنده‌ی اون فصل‌ها هم در دسترسه. به قول یادداشت انتهای کتاب، اگه نمی‌گفتن که کتاب نیمه‌تمامه، ممکن بود که خواننده اصلاً این موضوع رو متوجه نشه.

داستان کتاب بی‌مقدمه شروع میشه: یوزف کا. صبح که از خواب بلند میشه، می‌بینه دو نفر توی آپارتمانش برای بازداشت‌کردنش اومده‌ان. اول‌های کتاب مدام این سؤال پیش میاد که اتهام یوزف کا. چیه... ولی بعد که می‌بینیم توی سیستم قضایی خود یوزف کا. هم این مسأله رو قبول کرده و فقط رفع اتهام براش مهمه، کم‌کم قراره به بیهودگی این ماجرا تن بدیم.

ترجمه و چاپ کتاب هم خیلی خوبه. تنها ایرادی که از نظر من داره، تعداد زیاد سطرهای هر صفحه و فونت نسبتاً ریز اونه که باعث میشه آدم گذشته از نوع داستان، واقعاً هم کند پیش بره. بعد از فصل‌های کامل کتاب، چند بخش دیگه هم هست: «فصل‌های ناتمام»، «بخش‌هایی که نویسنده حذف کرده است» و یادداشت‌های «ماکس برود» که دوست کافکا بوده و کافکا توی یادداشتی که بعد از مرگش به دست ماکس برود میرسه، به‌ش میگه که باید دست‌نوشته‌های باقی‌مونده رو بسوزونه و فقط تعداد کمی از نوشته‌ها از جمله مسخ حق بقا دارن. البته ماکس برود با چندتا استدلال ثابت می‌کنه که نگه‌داشتن این دست‌نوشته‌ها و عمل‌نکردن به یادداشت کافکا، کار غیراخلاقی‌ای نبوده.
***
+ مسخ
***
[۳۰ شهریور ۱۳۸۷، ۱:۴۵]

در جستجوی زمان از دست رفته: طرف گرمانت ۲

2008-09-09T01:33:00.001+04:30

نویسنده: مارسل پروست (Proust, Marcel)
مترجم: مهدی سحابی
ناشر: نشر مرکز
۳۶۸ صفحه، ۱۹۰۰ تومان
[چاپ سوم، ۱۳۷۸]

خوندن این کتاب خیلی طولانی شد. یعنی از موقعی که کتاب قبلی تموم شد، تا همین حالا. این‌طوری تقریباً سیر داستانیش دستم نبود. هرچند که این جلد از قبلی‌ها هم کمتر «واقعه» داشت و تمامش توی یک محفل اشرافی می‌گذشت. به نظر میاد محور «طرف گرمانت ۲» دورشدن راوی از دنیای اشراف و سرخوردگیش از این محافله.

«به این قصه‌ها، که از همان نوعی بود که آقای دو نورپوا برای پدرم تعریف می‌کرد، چندان گوش نمی‌دادم؛ هیچ خوراکی به خیال‌پروری‌هایی که دوست داشتم نمی‌رسانیدند؛ و از این گذشته، حتی اگر هم دارای آن چیزهایی بودند که نداشتند، باید از گونه‌ای بسیار هیجان‌انگیز می‌بودند تا زندگی درونی مرا در آن ساعت‌ها بیدار کنند، در آن ساعت‌های محفل‌نشینی که من ساکن پیله‌ی پوست تنم، و موهای مرتبم، و پیش‌سینه‌ی آهاری‌ام بودم و هیچ نمی‌توانستم به چیزی برسم که در زندگی برایم لذت‌ناک بود.»
[صفحه‌ی ۲۶۲]

نمی‌شه این کتاب رو خوند و توش غرق نشد. زیروروکننده‌ست. کافیه هر روز یک یا دو صفحه‌ش رو بخونید. حتی لازم نیست به ترتیب بخونیدش... ولی «در جستجوی زمان ازدست‌رفته» رو باید خوند. هر طوری که شده.
***
+ مارسل پروست
+ خوشی‌ها و روزها
+ طرف خانه‌ی سوان
+ در سایه‌ی دوشیزگان شکوفا
+ طرف گرمانت ۱
***
[۱۸ شهریور ۱۳۸۷، ۲۳:۵۰]

زندگی و زمانه‌ی مایکل ک

2008-08-17T23:48:00.000+04:30

نویسنده: جان مکسول کوتسیا (Coetzee, John Maxwell)
مترجم: مینو مشیری
ناشر: فرهنگ نشر نو
۲۶۳ صفحه، ۳۶۵۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۸۵]

کوتسیا برنده‌ی نوبل ۲۰۰۳ است و این کتابش هم جایزه‌ی بوکر رو برده. من این کتاب رو شانسی خوندم و اسم کوتسیا رو هم نشنیده بودم؛ و این نشون میده که نویسنده‌های مهمی هستن که ما اسمشون رو هم نشنیدیم. حالا بی‌خیال.

«زندگی و زمانه‌ی مایکل ک» یه‌مقدار شبیه کتاب‌های قدیمیه. توصیفات و موضوعش و این‌ها. یعنی تازگی‌ها دیگه از این کتابا نمی‌نویسن. کتابی که همه‌ش بدبختی رو نشون میده و موضوعش جنگ و استثمار بدبختاست. من «کلبه‌ی عمو تم» رو نخوندم. ولی حدسم اینه که این کتاب یه چیزی تو همون مایه‌هاست. توصیف‌های کثیف و ترحم‌برانگیز و حال‌به‌هم‌زن و البته دقیق.

کتاب سه‌تا فصل داره. اولین فصلش راوی دانای کل داره و زندگی مایکل رو از اولش تعریف میکنه تا جایی که جنگ میشه و مادرش رو سوار گاری میکنه که ببره به ولایتشون. فصل دوم از زبان پزشک مرکز بازپروری روایت میشه و واقعاً فصل خوبیه. مخصوصاً که فصل اول بسیار کشدار و حوصله‌سربره: دیالوگ‌های خیلی‌خیلی کمی داره و همه‌ش میگه مایکل چقدر بدبخته و چه بلاهایی داره سرش میاد. فصل سوم هم مثل فصل اول روایت میشه. ولی کوتاهتره و جذاب‌تر.

در کل کتاب بدی نبود. یعنی از خوندنش اصلاً پشیمون نیستم. ولی شاهکار نبود به اون صورت. خوب بود و همین. اشکال ترجمه‌ش هم اینه که لحن گفتاری و نوشتاری رو خیلی با هم قاطی میکنه. قصدش این بوده که دیالوگ‌ها گفتاری باشن... ولی گاهی یادش رفته و وسط روایت هم گفتاریش کرده. ولی در کل خوبه.
***
[۲۷ مرداد ۱۳۸۷، ۲۳:۳۵]

گذران روز

2008-08-05T01:29:00.000+04:30

نویسندگان: یودیت هرمان، اینگو شولتسه، زیبیله برگ، یولیا فرانک
مترجم: س.محمود حسینی‌زاد
ناشر: نشر ماهی
۱۵۷ صفحه، ۲۰۰۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۸۶]

مترجم توی مقدمه نوشته که ما نسل جدید نویسنده‌های آلمانی رو نمی‌شناسیم و از قدیمی‌ها هم خیلی‌ها رو نخوندیم. برای همین این چهار نویسنده رو انتخاب کرده و چندتا از داستان‌های کوتاه هرکدوم رو توی کتاب گرد آورده. داستان‌های گذران روز واقعاً عالی‌ان. تقریباً از همه‌شون خوشم اومد. راستش حرف دیگه‌ای هم ندارم. برای خالی‌نبودن عریضه، نوشته‌ی پشت جلد:

«عشق و فرد محور اصلی موضوع‌هایی است که این نویسندگان جوان دستمایه‌ی کارهای خود قرار می‌دهند و در حول‌و‌حوش آنْ دلتنگی، بیگانه‌بودن در جمع و ناتوانی در برقراری ارتباط، سرخوردگی، برخورد آلمان دوپاره و آلمان متحد، و دیوار برلین. زبانی که آن‌ها انتخاب کرده‌اند زبانی است بی‌ادا و اصول، به‌روز، آرام، اندوهگین، گاه شوخ و بدون شرح و بسط ملال‌آور و با ضرباهنگی گرداب‌گونه. زبانی نیست که بخواهد دهن کسی را ببندد و یا ضعف‌های نویسندگی را بپوشاند. زبانی است صریح و ساده که کاربرد منطقی آن، کاربرد متناسب آن با حال و هوای داستان‌ها، خواننده را جذب می‌کند و غرق.»
***
[۱۴ مرداد ۱۳۸۷، ۲۳:۴۰]

سوداگری در ساخت‌و‌ساز

2008-07-18T23:48:00.000+04:30

نویسنده: ایتالو کالوینو (Calvino, Italo)
مترجم: مژگان مهرگان
ناشر: کتاب خورشید
۱۵۲ صفحه، ۲۴۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۷]

خوبه. دغدغه‌های همیشگی ایتالو کالوینو رو می‌شه توش دید: شهر و طبیعت. یک خونواده‌ی درب‌وداغون در شهری نامعلوم قطعه‌زمینی دارن و با رشد قارچی ساخت‌وساز توی شهر،‌ تصمیم می‌گیرن اون‌جا رو که ازش به عنوان باغچه استفاده می‌کننْ بسازن. برای همین کار ساختمان‌سازی رو به آدم دغلی به نام کائیزوتی واگذار می‌کنن. تمام داستان ماجرای سروکله‌زدن این‌ها با همه. خیال‌پردازی‌ها و مشکلاتی که پیش میاد و... و در نهایت هم مشکل حل‌نشده باقی می‌مونه. ولی شخصیت‌ها توش حل می‌شن. مثل بعضی دیگه از داستان‌های کالوینو.
***
+ مورچه‌ی آرژانتینی
+ شوالیه‌ی ناموجود
+ اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری
+ شش یادداشت برای هزاره‌ی بعدی
+ تی صفر
+ کلاغ آخر از همه می‌رسد
+ قارچ‌ها در شهر
***
[۲۸ تیر ۱۳۸۷، ۲۳:۳۵]

سر بربادرفته‌ی داماشنو مونته‌یرو

2008-07-15T23:52:00.001+04:30

نویسنده: آنتونیو تابوکی (Tabucchi, Antonio)
مترجم: کاملیا رفعت‌نژاد
ناشر: کتاب خورشید
۲۰۸ صفحه، ۳۳۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۷]

کاملاً معمولی. یک کتاب جنایی بدون گره‌ی فوق‌العاده. سرراست و نسبتاً جذاب. جسدی بدون سر توی یک پارک کشف می‌شه و خبرنگار یک روزنامه به کمک وکیل اون ناحیه شروع می‌کنه به کشف حقیقت و طبق معمول به پلیس منطقه می‌رسه و مواد مخدر و این چیزها.
***
ترجمه‌ی نسبتاً خوبی داره و داستانش هم طوری نیست که آدم رو پس بزنه. با این حال چیزی تهش نمی‌مونه و در حد سه کتاب قبلی تابوکی نیست. [یعنی اون‌هایی که ترجمه شده‌ن و من خونده‌م.] خلاصه اینکه اگر نخریده‌ایدش، نخریدش و اگه خریده‌ایدش، توی اولویت‌های خوندنتون نذارید.
***
+ میدان ایتالیا
+ شب‌های هند
+ پری‌یرا گواهی می‌دهد
***
[۲۵ تیر ۱۳۸۷، ۲۳:۴۰]

دیوانگی در بروکلین

2008-07-13T20:55:00.000+04:30

نویسنده: پل استر (Auster, Paul)
مترجم: خجسته کیهان
ناشر: نشر افق
۳۶۰ صفحه، ۴۲۰۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۸۶]

بی‌نظیر بود. تقریباً مجموع همه‌ی کتاب‌هایی بود که از استر خونده‌م. برای همین زیادی پیچیده بود و شخصیت‌های زیادی داشت. ماجرای زندگی آدم‌ها مدام گره می‌خورد و حوادث از دل هم بیرون می‌اومدن و وصل می‌شدن به هم.
راوی داستانْ – ناتان - پیرمردیه که برای آخر زندگیش محله‌ی بروکلین رو در نیویورک انتخاب می‌کنه. یک روز خواهرزاده‌ش [تام] رو توی یک کتاب‌فروشی مشغول کار می‌بینه و از طریق خواهرزاده‌ش با صاحب کتاب‌فروشی آشنا می‌شه. بعد از این آشنایی‌ها و فهمیدن داستان زندگی این شخصیت‌ها، یک‌روز سر و کله‌ی یک دختربچه توی داستان پیدا می‌شه: خواهرزاده‌ی تام. با این مشکل که دختربچه روزه‌ی سکوت داره و هیچی نمی‌گه. این‌ها تصمیم می‌گیرن دنبال خواهر تام – و مادر دختربچه – بگردن که مدتیه ازش خبری نیست. این وسط شخصیت‌های دیگه‌ای هم میان و میرن. مثل کسانی که تام و ناتان عاشقشون می‌شن، رئیس هتلی که تام و هری و ناتان مجبور می‌شن چندشب رو توش بگذرونن و...
***
به خاطر تعدد شخصیت‌ها و ماجراها و همین‌طور پیوسته‌بودنشون، دیوانگی در بروکلین رو باید با دقت و همین‌طور مداوم خوند. یکی دیگه از چیزهایی که داستان رو جذاب کرده، نزدیکی زمانش به زمان فعلیه. توی داستان از انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا و برنده‌شدن جرج بوش و همین‌طور حادثه‌ی یازده سپتامبر صحبت می‌شه.
***
استر دیوانگی در بروکلین رو استادانه تموم می‌کنه. ناتان در بدنش دچار یک حمله می‌شه و مدتی رو توی بیمارستان می‌گذرونه و اون‌جا با دیدن بیمارها – و در واقع با مرور حوادثی که خودش راویشون بوده – تصمیمی می‌گیره... و من با خوندن صفحه‌ی آخر کتاب و حادثه‌ی برج‌های دوقلو غرق لذت شدم...
***
«وقتی کسی این شانس را دارد که در ماجرایی زندگی کند و در دنیایی خیالی به سر برد، دردهای دنیای واقعی ناپدید می‌شوند. تا وقتی حکایت ادامه یابد، واقعیت وجود نخواهد داشت.»
***
+ هیولا
+ شهر شیشه‌ای
+ ارواح
+ اتاق دربسته
+ شب پیشگویی
+ کشور آخرین‌ها
+ تیمبوکتو
***
[۲۳ تیر ۱۳۸۷، ۲۰:۳۰]

فضیلت‌های ناچیز

2008-07-08T13:27:00.000+04:30

نویسنده: ناتالیا گینزبورگ (Ginzburg, Natalia)
مترجم: محسن ابراهیم
ناشر: انتشارات هرمس
۱۲۰ صفحه، ۹۰۰ تومان
[چاپ سوم، ۱۳۸۴]

شاهکار به تمام معانی. یازده‌تا مقاله-داستانه که البته نمی‌شه گفت دقیقاً چه چیزی هستن. شاید از بعضی نظرها شبیه «دفترچه‌ی خاطرات و فراموشی» باشه؛ با این تفاوت که اون‌جا بیشتر با عقل مسائل رو تبیین می‌کنه و اینجا با احساس. ترجمه‌ی فوق‌العاده‌ای هم داره.
هر یازده‌تا انقدر خوبن که انتخاب بهترین از بینشون مشکله. ولی «روابط انسانی» و «زمستان در ابروتزو» و «فضیلت‌های ناچیز» رو بیشتر از بقیه دوست داشتم. خلاصه اینکه این کتاب شاهکاره.

«یکنواختی کسل‌کننده‌ای در سرنوشت انسان است. سرنوشت ما طبق قوانین کهن و غیر قابل تغییر، طبق ضرباهنگی منظم و دیرین به پیش می‌رود. رؤیاها هرگز به حقیقت نمی‌پیوندد و به محض اینکه آن‌ها را بربادرفته می‌بینیم، یکباره متوجه می‌شویم که شادی‌های بزرگ‌تر زندگانی‌مان، دور از واقعیت بوده است. به محض اینکه رؤیاهایمان را بربادرفته می‌بینیم، به خاطر مدت زیادی که در ما ولوله بر پا می‌کردند، از دلتنگی کلافه می‌شویم. تقدیر ما در فراز و نشیب امید و دلتنگی جریان دارد.»
[صفحه‌ی ۶]
***
+ شهر و خانه
***
[۱۸ تیر ۱۳۸۷، ۱۳:۱۵]

اینجا همه‌ی آدم‌ها این‌جوری‌اند؛ شش داستان برگزیده‌ی دهه‌ی نود

2008-06-30T23:51:00.000+04:30

نویسندگان: لوری مور، ها جین، مری گوردن، وانگ منگ، استیون کینگ، جرمی کین
مترجم: مژده دقیقی
ناشر: انتشارات نیلوفر
۲۲۰ صفحه، ۲۹۰۰ تومان
[چاپ سوم، ۱۳۸۶]

داستان‌های فوق‌العاده‌ای داره. البته من از داستانِ «هلیم جان‌سخت» چندان خوشم نیومد. زیادی صریح بود. ولی بقیه عالی بودن. مخصوصاً «مردی با کت‌و‌شلوار مشکی»؛ نوشته‌ی استیون کینگ. به خاطر گمنام‌بودن اکثر نویسنده‌ها توی ایران، مژده دقیقی توضیح مختصری رو اول هر داستان آورده. در مورد داستان «مردی با کت‌و‌شلوار مشکی»، این توضیح از قول استیون کینگ اومده:
«به گمانم در داستانِ مردی با کت‌و‌شلوار مشکی درباره‌ی ترس از پایداری شر می‌نوشتم و اینکه چگونه پیروزی بر شر، حتی در بهترین حالت، موقتی است.»
***
[۱۰ تیر ۱۳۸۷، ۲۳:۴۰]

فلسفه‌ی کامو

2008-05-30T23:41:00.001+04:30

نویسنده: ریچارد کمبر (Kamber, Richard)
مترجم: خشایار دیهیمی
ناشر: انتشارات طرح نو
۲۲۴ صفحه، ۲۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۵]

طرح نو مجموعه‌ای داره به اسم « نام‌آوران فرهنگ» که این کتاب هم جزوشه. «هدف این مجموعه آشناکردن خوانندگان با مهم‌ترین فیلسوفان و مسائل فلسفی از آغاز تا امروز است و مهم‌تر و فراتر از آن، ترغیب خوانندگان به تفکر فلسفی. این کتاب‌ها می‌خواهند شوق خواندن، فکرکردن، و آموختن را برانگیزند و هراسی را که خوانندگان معمولاً از «فلسفه» دارند، برطرف کنند و نشان دهند «فلسفه» آن‌گونه که تا کنون به ما القا شده است، دانشی انتزاعی و تجریدی نیست که فقط به کار پرابهت‌کردن کلام و مرعوب‌کردن مخاطبان بیاید؛ بلکه دانشی است که به کار زندگی و پاسخ‌دادن به اساسی‌ترین سؤالات بشری می‌آید.»

این کتاب که واقعاً تونسته بود به هدف‌های بالا برسه. شاید اولین کتاب فلسفی‌طوری‌ای بود که می‌خوندم و هیچ مشکلی در فهمش نداشتم. هیچ‌جا سعی نکرده لفظ‌پردازی کنه و همه‌چیز رو واضح و روشن توضیح داده.
***
توی کتاب، بیگانه و کالیگولا و سیسوفوس و طاعون و انسان طاغی و سقوط رو تقریباً مفصل بررسی می‌کنه و سعی می‌کنه جهان‌بینی کامو رو از بین اون‌ها توضیح بده. مفصل‌تر از همه بیگانه‌ست؛ که نویسنده هم تقریباً ازش خوشش میاد. ولی توی نیمه‌ی دوم کتاب، شروع می‌کنه به کوبیدن کامو و فلسفه‌ش. در واقع می‌خواد این رو بگه که کامو فلسفه‌ی مستحکمی نداره و حتی گاهی تناقض می‌گه.
«آنچه می‌گفت و می‌نوشت فلسفه در معنای حرفه‌ای‌اش به حساب نمی‌آمد، اما همیشه در جستجوی جدی حکمت بشری بود.» [صفحه‌ی ۲۱۰]
***
می‌تونم بگم از کتاب خوشم اومد. با اینکه از کامو فقط بیگانه رو خونده‌م، کتاب مفیدی بود. اگه چیزی از کامو نخوندید، حتی اگه ازش خوشتون نمیاد، این کتاب رو بخونید. «فلسفه‌ی کامو» فقط در مورد آلبر کامو نیست.
***
[۱۰ خرداد ۱۳۸۷، ۲۳:۳۰]

تارک دنیا مورد نیاز است: ده داستان تأسف‌بار

2008-04-30T23:33:00.000+04:30

نویسنده: میک جکسون (Jackson, Mick)
مترجم: گلاره اسدی آملی
ناشر: نشر چشمه
۱۶۰ صفحه، ۲۲۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۶]

لذت‌بخش و سرخوش. اگر به قول موسیقی آب گرم از داستان‌های حاوی حقیقت زندگی و این حرف‌ها خسته شده‌اید، این کتاب انتخاب خیلی خوبیه.
عنوان انگلیسی کتابْ همون ده داستان تأسف‌باره. تارک دنیا مورد نیاز است هم یکی از داستان‌هاشه. به نظر من که هر دو تا اسم خیلی خوبن.
***
فضای داستان‌ها عمدتاً کودکانه‌ست. کودکانه؛ همراه با یک فانتزی خشونت‌بار. توی هر داستان یک دنیای عجیب ساخته می‌شه و خیلی زود هم به پایان می‌رسه. انگار نه انگار که اتفاق خارق‌العاده‌ای افتاده؛ و خارق‌العاده‌بودن داستان‌ها دقیقاً در همینه.
***
تصویرسازی داستان‌ها در حد شاهکاره. اول هر داستان، یک نقاشی سیاه و سفید می‌بینیم که ممکنه داستان رو هم لو بده. (البته انقدر مجذوب داستان می‌شید که ممکنه نقاشی رو فراموش کنید.) البته به نظر می‌رسه که نقاشی‌های کتاب اصلی رنگی باشن.
***
از داستان «بی هیچ ردپایی» بیشتر از همه خوشم اومد. پسربچه‌ای که سر موضوعی مسخره با مادرش قهر می‌کنه و راهی جنگل می‌شه. فضاسازی داستان و نامنتظره‌بودنش خیلی جالبه.
***
+ کتابخوانه
***
[۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۷، ۲۳:۲۰]

خاطره‌ی دلبرکان غمگین من

2008-03-30T04:01:00.002+04:30

نویسنده: گابریل گارسیا مارکز (Garcia Marquez, Gabriel)
مترجم: کاوه میر‌عباسی
ناشر: انتشارات نیلوفر
۱۲۴ صفحه، ۱۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۶]

اول از همه لازم می‌دونم این نکته رو عنوان کنم که من نسخه‌ی درست‌و‌حسابیش رو دارم. نه این افست‌ها رو. که این خودش نکته‌ی مهمیه.
***
این کتاب به خاطر توقیف‌شدنش این شانس رو داشت که خیلی خونده بشه. چه در اینترنت و چه نسخه‌های افست و این حرف‌ها. و متأسفانه همیشه کتاب‌هایی بیش از همه خونده می‌شن که ارزشش رو ندارن.
***
موضوع و طرح اولیه‌ی داستانش جالبه: پیرمردی عیاش که در نودسالگی درگیر عشق یک دختر چهارده‌ساله می‌شه. اما کلیتِ داستان به اندازه‌ی این طرحْ خوب نیست. شاید لحن نسبتاً شاعرانه‌ای که ترجمه‌ی کتاب داره، باعث شده که اونقدرها ازش خوشم نیاد. نمی‌دونم. مثلاً این قسمت رو ببینید:

«صدای ریزش آب و زوزه‌ی باد با هم در آمیختند و غوغا برپا کردند. یکهو آذرخشی شبح‌گونه و تندرِ همزمانش هوا را به بوی تند گوگرد آغشته ساختند، باد پنجره‌های رو‌به‌بالکن را به لرزه درآورد و تندباد هولناک دریایی قفل‌ها را شکست و داخل منزل چپید. لیکن، در کمتر از ده دقیقه بساطش را یک‌سره برچید و رفت. آفتابی شکوهمند خیابان‌های پوشیده از نخاله‌های فروریخته را خشک کرد، و گرما برگشت.»
[صفحه‌ی ۶۴]

خلاصه قسمت‌های زیادی از کتاب با این لحن روایت می‌شه. خصوصاً بخش‌های توصیفیش. حالا مهم نیست. آهان... این رو هم بگم که من نهایتاً از این کتاب بدم نیومد. حتی می‌تونم بگم تا حدودی خوشم اومد. ولی اصلاً در حد و اندازه‌های از عشق و دیگر اهریمنان نبود.
***
«در چهل‌و‌دو‌سالگی به علت دردِ پشت که مانع تنفسم می‌شد به پزشک مراجعه کردم. به نظرش چیز مهمی نیامد: به‌ام گفت در سن شما این‌جور دردها عادی است.
به‌اش گفتم – در این صورت، چیزی که عادی نیست سن من است.»
[صفحه‌ی ۱۲]
***
+ صد سال تنهایی
+ از عشق و دیگر اهریمنان
***
[۱۱ فروردین ۱۳۸۷، ۳:۱۵]

از عشق و دیگر اهریمنان

2008-03-24T14:21:00.000+04:30

نویسنده: گابریل گارسیا مارکز (Garcia Marquez, Gabriel)
مترجم: احمد گلشیری
ناشر: نشر آفرینگان
۲۲۰ صفحه، ۱۸۰۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۸۴]

فوق‌العاده‌ست. به نظر من از «صد سال تنهایی» خیلی بهتره. البته احتمالاً هیچ‌کس دیگه‌ای این نظر رو نداره؛ چون می‌دونید که من نسبت به کتاب‌های همه‌خوانده‌ای مثل صد سال تنهایی آلرژی دارم. به هر حال... نثر گارسیا مارکز – و نه موضوع کتاب – همیشه انگار با نوعی طنز و شوخی همراهه. به این خاطر که از کنار همه‌چیز ساده عبور می‌کنه و برای گفتن مهم‌ترین چیزها هم وقت رو هدر نمی‌ده. انگار که همه‌ی وقایع برای اون از یک‌اندازه اهمیت برخوردارن: مرگ و مجازات و تولد و حتی چیده‌شدن موهای شخصیت اصلی کتاب که اهمیتش از هر چیزی بیشتر بود، شاید. البته این ساده‌عبور‌کردن دوجنبه داره. گاهی به‌جای خنده‌داربودن، به آدم شوک وارد می‌کنه. مثلاً وقتی که مرگ یکی از شخصیت‌های مهم کتاب رو وسطِ یک واقعه‌ی دیگه توضیح می‌ده...
***
مقدمه‌ی کتاب آدم رو در همون ابتدا میخکوب می‌کنه. بذارید واقعیت رو بگم... من از صد سال تنهایی چندان خوشم نیومده بود و برای همین نظر خوبی نسبت به گارسیا مارکز نداشتم. اما با خوندن این کتاب عقیده‌ام به‌کلی تغییر کرد و به‌ش علاقه‌مند شدم. هرچند که هنوز هم بارگاس یوسا برای من در صدر جدول قرار داره و نمی‌دونم چرا مارکز رو برتر از یوسا می‌دونن.
***
حدس می‌زنم داستان‌های مارکز خیلی به داستان‌های ایتالیایی‌ها شباهت داشته باشه. این رو از روی همین چندتا کار اندکی می‌گم که ازش خوندم. برای همین مطمئن نیستم. ترجمه‌ی کتاب هم خیلی خوبه. البته ترجمه‌های گلشیری همیشه چندبار آدم رو به واژه‌نامه محتاج می‌کنه.
***
+ صد سال تنهایی
***
[۵ فروردین ۱۳۸۷، ۱۴:۰۵]

یادداشت‌های شخصی یک سرباز

2008-03-19T20:52:00.001+03:30

نویسنده: جروم دیوید سالینجر (Salinger, Jerome David)
مترجم: علی شیعه‌علی
ناشر: سبزان
۱۴۴ صفحه، ۲۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۶]

لزومی نداره که صرفاً به خاطر اسم سلینجری که روی داستان‌ها هست، به‌به و چه‌چه بگیم و از توانایی‌های استاد شگفت‌زده بشیم. واقعیت اینه که داستان‌های این مجموعه چندان جالب نیستن و خیلی طبیعیه که سلینجر هم نخواد اون‌ها خونده بشن. غیر از «آخرین روز از آخرین مرخصی»، زیاد از داستان‌ها خوشم نیومد. انقدری که حتی ده دقیقه بعد از خوندن داستان هم چیزی ازش یادم نمی‌موند. البته این رو هم باید گفت که انگار سلینجر داره با این داستان‌ها کم‌کم سبک خودش رو پیدا می‌کنه. اما مسلماً اون پختگی‌ای رو که توی «دلتنگی‌های نقاش خیابان چهل‌و‌هشتم» می‌بینیم، نباید اینجا سراغ گرفت.
اسم سلینجر انقدر وسوسه‌کننده‌ست که به هر حال این کتاب رو خواهید خوند. اما اگه نخونید اصلاً ضرر نمی‌کنید.
***
«متی. تو یه دختر کوچولویی. اما هیچ‌کس یه دختر کوچولو یا پسر کوچولو باقی نمی‌مونه. یه‌دفعه دخترای کوچولو رژ لب می‌زنن، یه‌دفعه پسرای کوچیک صورتشونو تیغ می‌زنن و سیگار می‌کشن. برای همین، بچه‌بودن خیلی کوتاهه. امروز تو ده سالته، برای دیدنم توی برف می‌دوی. آماده‌ای، کاملاً آماده‌ای که با من تا پایین خیابون اسپرینگ سورتمه‌سواری کنی. فردا تو بیست‌ساله‌ای و با چند نفر توی اتاق نشیمن نشستی و منتظری که ببرنت بیرون. یه دفعه مجبور می‌شی به باربر انعام بدی، به خاطر لباسای گرون نگران می‌شی، دخترا رو موقع ناهار می‌بینی، با خودت فکر می‌کنی چرا نمی‌تونی یه نفرو که دقیقاً مال خودته ببینی. همه‌ی اینا اتفاق می‌افته. اما نظر من، متی – اگه نظری داشته باشم، متی – اینه که: یه جورایی سعی کن به بهترین شکلی که می‌تونی زندگی کنی. چیزی به مردم بگو که فکر کنن بهترین حرف دنیاس. اگه توی کالج با یه دختر احمق هم‌اتاق شدی، سعی کن کاری بکنی که حماقتش کم بشه. اگه بیرون یه سالن تئاتر وایستادی و یه پیردختر اومد تا بهت آدامس بفروشه، اگه چیزی همراهته بهش بده. این راهشه، عزیزم. می‌تونم خیلی چیزا بهت بگم، مت، اما مطمئن نیستم که درست می‌گم یا نه.تو یه دختر کوچولویی، اما درکم می‌کنی. وقتی بزرگ شدی خیلی باهوش می‌شی. اما اگه نتونستی باهوش و یه دختر معرکه بشی، اون‌وقت اصلاً دلم نمی‌خواد ببینم که بزرگ شدی. دختر معرکه‌ای شو، مت.»
[صفحه‌ی ۱۲۲]
***
+ کتاب‌خوانه
***
+ دلتنگی‌های نقاش خیابان چهل‌و‌هشتم
+ تیرهای سقف را بالا بگذارید نجاران؛ سیمور: پیشگفتار
+ جنگل واژگون
***
[۲۹ اسفند ۱۳۸۶، ۲۰:۰۰]

همه‌ی افتادگان

2008-03-07T14:12:00.000+03:30

نویسنده: ساموئل بکت (Beckett, Samual)
مترجمان: مراد فرهادپور، مهدی نوید
ناشر: نشر نی
۷۹ صفحه، ۱۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۶]
[چهارمین نمایشنامه از سری «دور تا دور دنیا»، زیر نظر تینوش نظم‌جو و مهدی نوید]

از بکت فقط قسمت‌هایی از «متن‌هایی برای هیچ» رو خونده بودم. اون هم نه با دقت. صرفاً برام عجیب بود طرز نوشتنش. این نمایشنامه هم تا حدودی اون رو به یادم آورد.
***
پیرزنی که برای دیدن شوهر نابیناش داره به سمت ایستگاه قطار می‌ره و توی راه با چند نفر صحبت می‌کنه. خیلی وقت‌ها پیش میاد که ما گفتگوهای مزخرفی رو با آدم‌های بی‌ربط انجام می‌دیم و البته برای هیچ‌کدوم از دو طرف گفتگو، این چرت‌وپرت‌ها غیرعادی نیستن. اما نوشتن این گفتگوها... واقعاً آسون نیست. بکت هم خوب انجامش داده. آخر نمایشنامه هم جالب بود... علت تأخیر قطار و...
کلاً خوب بود.
***
+ لاموزیکا دومین
+ داستان یک پلکان
+ در خانه‌ام ایستاده بودم و منتظر بودم باران بیاید
***
[۱۷ اسفند ۱۳۸۶، ۱۱:۵۵]

ناپدیدشدگان

2008-03-03T08:48:00.000+03:30

نویسنده: آریل دورفمان (Dorfman, Ariel)
مترجم: احمد گلشیری
ناشر: نشر آفرینگان
۲۲۰ صفحه، ۱۲۰۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۷۹]

«ناپدیدشدگانْ چاپ دوم زنان گمشدگان است. کتاب زنان گمشدگان را ظاهراً به‌دلیل عنوان آن، که ماجراجویانه به‌نظر می‌رسد، بیشترْ کسانی خریدند که به رمان‌هایی از این‌دست علاقه‌مندند. از این رو، مترجم در صدد برآمد نام آن را به ناپدیدشدگان تغییر دهد تا کتاب جایگاه راستین خود را پیدا کند.»
***
کتاب بسیار خوبیه. از دورفمن خوشم اومد و دنبال بقیه‌ی کتاب‌هاشم. از اون‌هاییه که علی‌رغم سیاسی‌بودن داستان‌هاش، از سنت قصه‌گویی دور نمی‌شه و می‌شه از کتاب‌هاش بدونِ دونستن مسائل سیاسی لذت برد.
داستان در مورد زندانی‌هاییه که هیچ‌وقت برنمی‌گردن؛ مگر مُرده و اون هم مُرده‌هایی که نمی‌شه هویتشون رو تشخیص داد. خانواده‌های این‌ها هم برای مقابله با این وضع، تصمیم می‌گیرن در مورد هر جسدی که میاد، ادعای مالکیت کنن.
***
داستان دو تا راوی داره و هر فصل رو یکی‌شون روایت می‌کنه. اما آخرهای کتاب این‌ها با هم ظاهر می‌شن و البته تشخیص این‌که کدومشون داره صحبت می‌کنه، کار سختی نیست. از این نظر، دورفمن گاهی خیلی شبیه بارگاس یوسا می‌شه.
فضاهای داستانیش هم گاهی خیلی نمایش‌نامه‌ای می‌شن. مخصوصاً صحنه‌های پایانی کتاب که واقعاً فوق‌العاده نوشته شده.
***
+ اعتماد
***
[۱۲ اسفند ۱۳۸۶، ۱۳:۲۰]

چه کسی پالومینو مولرو را کشت؟

2008-02-12T22:07:00.000+03:30

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا (Vargas Llosa, Mario)
مترجم: احمد گلشیری
ناشر: مؤسسه‌ی انتشارات نگاه
۱۵۹ صفحه، ۱۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۳]

کتاب فوق‌العاده‌ای نیست. نه اون‌قدر جنایی و پر راز و رمزه، نه نحوه‌ی روایت ویژه‌ای داره، نه شخصیت‌هاش ویژه‌ان. یک کتاب متوسط و شاید کمی بالاتر. به‌هرحال کتابی نیست که در حد بارگاس یوسا باشه؛ هر چند که مشخصه اون کتاب رو نوشته.
***
پالومینو مولرو، عاشق دختر رئیس پایگاه نیروی هوایی میشه و علی‌رغم معاف‌بودنش، برای گذروندن دوره‌ی سربازی، به نیروی هوایی میره. بعد هم به خاطر حسادت، به دستور رئیس پایگاه، رقیبِ عشقیش می‌کشدش. داستان رو لو دادم؟ لو دادم که لو دادم. انصافاً چیز دندون‌گیری نبود. البته قصه‌ش هم محدود به این‌هایی نیست که گفتم.
+ کتاب‌خوانه
+ کتاب‌خونه
***
+ سال‌های سگی
+ چرا ادبیات؟
+ مرگ در آند
+ گفتگو در کاتدرال
+ دوشیزه‌خانم تاکنا
+ موج‌آفرینی
+ مردی که حرف می‌زند
+ واقعیت نویسنده
+ سور بز
+ نامه‌هایی به یک نویسنده‌ی جوان
+ زندگی واقعی آلخاندرو مایتا
***
[۲۲ بهمن ۱۳۸۶، ۲۱:۵۵]

اعتماد

2008-02-11T01:44:00.000+03:30

نویسنده: آریل دورفمن (Dorfman, Ariel)
مترجم: عبدالله کوثری
ناشر: انتشارات آگاه
۱۸۲ صفحه، ۱۱۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۰]

یک‌نفس‌خوندنِ این کتاب هیچ‌کاری نداره. اما معنیش این نیست که داستانش ساده‌ست. اتفاقاً پیچیدگی‌های زیادی داره. با این حال ساده به نظر میاد و باید چندبار خوندش تا به همه‌ی نکاتش پی برد.
***
بیشتر داستان بر اساس یک گفتگوی عجیب تلفنی عجیب پیش می‌ره. یک فصل نسبتاً بلندْ گفتگو؛ و یک فصل دو-سه‌صفحه‌ای که درست معلوم نیست از زبان چه کسی روایت می‌شه. گفتگوها که فوق‌العاده نفس‌گیره. اون‌یکی فصل‌ها هم نثر خیلی خوبی دارن. شاید چیزی نزدیک به همون ترجمه‌ای که کوثری از بعضی قسمت‌های گفتگو در کاتدرال انجام داده؛ وقتی راوی شخصیت‌ها رو مخاطب قرار می‌ده. درخشان‌ترین فصلِ این‌شکلیش هم فصل آخره.
***
ترجمه‌ی کتاب هم طبق معمول عالیه. در کل کتاب بی‌نظیریه و البته نه چندان معروف.
***
[۲۲ بهمن ۱۳۸۶، ۰۰:۳۰]

تیمبوکتو

2008-01-22T20:20:00.000+03:30

نویسنده: پل استر (Auster, Paul)
مترجم: شهرزاد لولاچی
ناشر: نشر افق
۱۹۲ صفحه، ۲۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۵]

تیمبوکتو اولین کتابِ این سریِ جدیدیه که از استر به فارسی ترجمه شده. «دیوانگی در بروکلین» و «مون‌پالاس» دوتای بعدی‌ان.
***
مهم‌ترین نکته‌ی کتاب، اینه که شخصیت اصلیشْ یک سگِ نه‌چندان‌اصیله. با اینکه روایتش اول‌شخص نیست، راوی سعی می‌کنه دنیا رو از دیدِ اون‌سگ به ما نشون بده؛ و تقریباً هم موفقه. یک نکته‌ی دیگه که قبلاً هم گفته بودم، توی این کارش هم وجود داشت: زبان. تقریباً هر کتابی از استر خوندم، توش به این مسأله خیلی توجه شده و توی این داستان هم به خاطر شخصیت متفاوتش، بیشتر می‌تونسته روی زبان کار کنه. مثلاً این‌که شکل‌گیری معنای یک واژه توی ذهن چطوریه و چرا وقتی محیط زندگی سگ عوض می‌شه، واژه‌ها معناهای جدیدی پیدا می‌کنن.
***
بیش از پیش می‌فهمم که استر چقدر تکنیکیه. داستانش ایده‌ی آن‌چنان ناب و خارق‌العاده‌ای نداره. داستانش هم حداکثر توی دو خط خلاصه می‌شه. اما طوری جزئیات رو می‌نویسه که نمی‌شه چشم از داستان برداشت. مثلاً چند صفحه مونده به آخر، خواننده خیلی راحت می‌فهمه که قراره چه اتفاقی بیفته. اما انتخاب جمله‌هاش برای آخر داستان – و کلاً همه‌جا – عالیه. خلاصه که من خوشم اومد.
***
راستی داستان در مورد اینه که ویلی، صاحب مستر بونز، می‌میره و مستر بونز برای درامان‌موندن از بیچارگی، دنبال صاحب جدید می‌گرده. یکی از بهترین قسمت‌های کتاب هم جاییه که آمبولانس داره ویلی رو می‌بره و مستر بونز خیالش رو به شکل یک مگس می‌فرسته دنبال اون. این رفت‌و‌آمدهایی که بین خیال و واقعیت انجام می‌ده خیلی عالی شده.
***
+ هیولا
+ شهر شیشه‌ای
+ ارواح
+ اتاق دربسته
+ شب پیشگویی
+ کشور آخرین‌ها
***
[۲ بهمن ۱۳۸۶، ۱۹:۵۰]

خروج اضطراری

2008-01-18T14:50:00.000+03:30

نویسنده: اینیاتسیو سیلونه (Silone, Ignazio)
مترجم: مهدی سحابی
ناشر: نشر ماهی
۱۶۶ صفحه، ۱۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۶]

۵ داستان کوتاه، به‌اضافه‌ی یک نیمه‌داستانِ بلند به نام خروج اضطراری. داستان‌های کوتاهش همه خیلی ساده‌ان. مثل تعریف‌کردنِ یک خاطره که برای صاحبش ارزشِ زیادی داره و هر چند ممکنه این ارزش برای خواننده اون‌قدر نباشه، اما خوب‌تعریف‌کردنش جای اون ارزش رو گرفته.
توی داستان‌ها دو تا خیلی‌خوب هست: آشنایی با یک کشیش عجیب و رنج بازگشت. مخصوصاً‌ دومی که خیلی هم غم‌انگیزه.
اما خروج اضطراری. اینجا سیلونه دیگه سعی نکرده از دل ماجراها داستان در بیاره. کاملاً وقایع و مشکلاتی رو تعریف می‌کنه که حزب مارکسیست در اروپا و شوروی درگیرشون بوده؛ و البته خودِ سیلونه به‌عنوان یکی از سران بزرگترین حزب مارکسیستی اروپای غربی. توی خروج اضطراری قسمت‌های خوبْ خیلی زیاد هست.

«برای تبیین منشأ و شرح چگونگی تحول مسائل وجدانی، مطمئن‌تر و موثق‌تر این است که به خاطرات خود رجوع کنیم تا این‌که به سراغ آرشیوها و بایگانی‌ها برویم. خاطره‌ی آدمی این مزیت را دارد که پیوندهای درونی رویدادهای ظاهراً جدا و دور از هم را می‌شناسد، آن‌ها را به هم نزدیک می‌کند و تدوام عملی همه‌ی رویدادهای زندگی را نشان می‌دهد.»
[صفحه‌ی ۱۲۸]

«تا زمانی که فرد هنوز زیر نفوذ روانی مقامی است که با او به مخالفت برخاسته است، ممکن است چنین بپندارد که مخالفتش فقط و فقط به فلان یا بهمان مسئله‌ی خاص محدود می‌شود؛ و با اتکا به اصول اعتقادی مشترک و حتی در جهت احترام به این اصول، به جروبحث می‌پردازد. اما بعدها، پس از تکفیر و اخراج، هنگامی که از بند هرگونه رابطه‌ی انضباطی خلاص شده و از زمره‌ی پیروان بیرون رفته است، اگر این شجاعت را داشته باشد که از معلول به علت برسد و اگر بخواهد برای خودش روشن کند که در نهایت چه چیزی مانع تسلیم او شد، به این نتیجه خواهد رسید که تسلیم‌ناپذیری او انگیزه‌هایی بس مبهم‌تر از آنی دارد که خود می‌پنداشته است. و دگم‌هایی که خود او نیز پیشتر آن‌ها را می‌پرستید، ناگهان مفهوم دیگری به خود می‌گیرد.»
[صفحه‌ی ۱۳۶]
***
ما کتاب‌ها رو نه فقط برای این می‌خونیم که مترجمشون رو به عنوان مترجم خوب قبول داریم؛ برای این می‌خونیم که سلیقه‌ی مترجم رو هم قبول داریم.
***
+ این کتاب در جنونِ خواندن
***
[۲۸ دی ۱۳۸۶، ۱۳:۵۰]

دیوانه‌بازی

2008-01-13T13:35:00.000+03:30

نویسنده: کریستین بوبن (Bobin, Christian)
مترجم: پرویز شهدی
ناشر: نشر چشمه
۱۲۳ صفحه، ۱۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۳]

نمی‌دونم. هنوز نتونستم با این‌جور داستان‌ها کنار بیام. از اسم کتاب هم می‌شه فهمید که چجوریه؛ البته اگه قبلش کتابِ دیگه‌ای از بوبَن خونده باشید. چیز خاصی ندارم بگم؛ جز این‌که راوی داستان دختریه که با خانواده‌اش توی سیرک کار و سفر می‌کنه. بقیه‌ش هم که دیوانه‌بازیه.
تنها نکته اینه که جمله‌های جالب توش زیاد پیدا می‌شه. دلیلش هم حجمِ زیادِ جمله‌هاییه که سعی کرده‌ان قصار باشن. بالاخره بینِ اون‌همه جمله، یکی رستگار می‌شه.
***
+ همه گرفتارند
***
[۲۳ دی ۱۳۸۶، ۱۳:۰۰]

قول: فاتحه‌ای بر رمان پلیسی

2007-12-07T15:35:00.000+03:30

نویسنده: فردریش دورنمات (Durrenmatt, Friedrich)
مترجم: محمود حسینی‌زاد
ناشر: نشر ماهی
۱۹۲ صفحه، ۱۶۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۶]

قول رو ۵-۶ سال پیشْ با یه ترجمه‌ی دیگه خونده بودم. فکر می‌کنم اون موقع هم خوشم اومده بود؛ اما این دفعه مطمئناً بیشتر ازش لذت بردم. نکته‌ی جالبی که در مورد خوندنِ دوباره‌ی داستان‌ها وجود داره، اینه که آدم موقع خوندنش، می‌بینه که این‌ها همون تصاویری هستن که دفعه‌ی قبل هم دیده بوده. یعنی انگار با گذشت زمان، تغییری توی تصاویری که موقع خوندن اون کتاب توی ذهنمون می‌دیدیم، به وجود نمیاد. دست‌کم در مورد من که این‌طوریه.
جالب‌تر اینه که گاهی موقع خوندن یه داستان جدید، کلی تصویر آشنا می‌بینم؛ و آخرش می‌فهمم که این داستان رو قبلاً هم خونده بودم. یعنی حتی اگه خود داستان و ماجراها توی ذهنم نمونده باشه، تصاویرش مونده.
***
از عنوان داستان معلومه که با یه داستان پلیسی عادی سروکار نداریم. داستانش در مورد جنایی‌نویسیه که به طور اتفاقی با یک پلیس بازنشسته روبرو می‌شه و ازش، ماجرای یک جنایت رو می‌شنوه. و اون پلیس، موقع تعریف‌کردن داستان، مدام حقه‌های داستان‌های پلیسی رو برای نویسنده توضیح می‌ده و یک‌جورهایی خوردش می‌کنه. قول با وجود اینکه نسبتاً جناییه، اما همه‌ی قواعد اون داستان‌ها رو زیرپا می‌ذاره؛ درست همون‌طور که توی عنوان داستان اومده.
***
[۱۶ آذر ۱۳۸۶، ۱۴:۲۵]

کجا ممکن است پیدایش کنم

2007-11-09T12:59:00.001+03:30

نویسنده: هاروکی موراکامی (Murakami, Haruki)
مترجم: بزرگمهر شرف‌الدین
ناشر: نشر چشمه
۱۶۶ صفحه، ۱۷۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۶]

کتابی سهل و ممتنع. موقع خوندن داستان‌ها ممکنه حس کنید که شما هم می‌تونید به سادگی همچین چیزی بنویسید. اما بعد از تموم‌شدنش می‌فهمید که نمی‌شه. از طرف دیگه داستان‌ها ممکنه فراز و نشیب چندانی نداشته باشن و آخر داستان چیزی مثل حماسه نباشه. ولی با این حال آخرش اتفاقی می‌افته که شما رو گیج می‌کنه. ممکنه یه مدت بعد از خوندنش تازه بفهمید چی شده. خلاصه از این دو نظر خیلی با داستان‌های کارور شباهت داره.
***
تقریباً از همه‌ی داستان‌ها خوشم اومد؛ و بیشتر از همه از "راه دیگری برای مردن". و بعد از اون واقعاً انتخاب سخته که ترتیبْ مشخص کنم. با این حال "کجا ممکن است پیدایش کنم"، "سگ کوچک آن زن در زمین"، "خواب" و "فاجعه‌ی معدن در نیویورک".

راه دیگری برای مردنْ یک داستان جنگیه. در مورد ژاپنی‌هایی که توی یک باغ‌وحش، می‌خوان پنج‌نفر چینی رو به وضع فجیعی اعدام کنن. [با سرنیزه و چوب بیسبال]

کجا ممکن است پیدایش کنم هم داستان یک کارآگاه داوطلبه که یک زن به‌ش سفارش می‌ده شوهرش رو پیدا کنه. شوهرش در بین دو طبقه از یک برج گم می‌شه. برخورد این کارآگاه با آدم‌های داخل ساختمون و مخصوصاً اون دختربچه رو خیلی دوست داشتم. حتی شاید بتونم بگم این داستان و داستان قبلی رو به یک اندازه دوست دارم.

سگ کوچک آن زن در زمین. نسبتاً داستان طولانی‌ایه. ولی اصلاً متوجه طولش نمی‌شین. در مورد یک زن و مرده که توی هتل با هم روبرو می‌شن. آخرش هم در جریان صحبت‌ها، بحث به سگ زن می‌رسه که بعد از مرگش اون رو به همراه دفترچه‌ی حساب بانکیش توی باغچه‌ی خونه‌شون چال کرده بوده.

خواب هم ماجرای یک زنه که دچار بی‌خوابی شده و داستان خیلی خیلی خوبیه. حالا که نگاه می‌کنم، متوجه می‌شم همه‌ی داستان‌ها رو دوست داشتم. بدون اولویت. البته فاجعه‌ی معدن در نیویورک رو نه چندان. مخصوصاً که حتی یادم نمیاد در مورد چی بود.
***
ترجمه‌ی نسبتاً خوبی هم داره. هر چند که به نظر میاد بعضی جاها خواسته به زور اصطلاح بگنجونه و ترجمه‌ش رو جذاب‌تر کنه.
نکته‌ی مثبت دیگه‌ای که در مورد داستان‌ها به ذهنم می‌رسه، اینه که شخصیت‌های هیچ‌کدوم اسم ندارن. البته تا جایی که یادم میاد.
***
[۱۸ آبان ۱۳۸۶، ۱:۴۰]

پیرمردی که داستان‌های عاشقانه می‌خواند

2007-10-12T20:29:00.000+03:30

نویسنده: لوئیس سپولودا (Sepulveda, Luis)
مترجم: محمد شهبا
ناشر:‌ انتشارات هرمس
۱۰۴ صفحه، ۸۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۳]

امریکای لاتین از دل این کتاب می‌باره. یک داستان نسبتاً ساده در محیط جنگل، با توصیف‌های عالی و فضاسازی خیلی خوب. به راحتی می‌تونید توی یک نشست بخونیدش. من بسیار از خوندنش لذت بردم؛ و البته نمی‌دونم چرا چندان معروف نیست. داستانش خیلی حالت حفاظت از محیط زیست داره و مدام از سفیدپوست‌هایی شکایت می‌کنه که به جنگل‌های دست‌نخورده دست‌درازی می‌کنند.
ترجمه‌ش یه‌مقدار ناشیانه‌ست و به نظر میاد ویرایش شده. ولی باز هم خیلی جاهاش اشکال‌های خنده‌دار داره. کلاً هم متنش یک‌دست نیست. با این حال قابل تحمله.
***
شووارها درست می‌گویند: "اگر ردِ‌پای پلنگ را آسان بیابی و فکر کنی که به چنگش آورده‌ای، بدان که پشتِ‌سرت است و به گردنت چشم دوخته."
[صفحه‌ی ۹۲]
***
[۲۰ مهر ۱۳۸۶، ۲۰:۰۵]

قارچ‌ها در شهر

2007-09-09T18:46:00.000+03:30

نویسنده: ایتالو کالوینو (Calvino, Italo)
مترجمان: رضا قیصریه، اعظم رسولی، مژگان مهرگان
ناشر: کتاب خورشید
۲۷۴ صفحه، ۲۹۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۵]

این هم از ادامه‌ی کلاغ آخر از همه می‌رسد. تعداد داستان‌هاش یه‌خورده از قبلی بیشتره. رضا قیصریه ۴، اعظم رسولی ۱۳ و مژگان مهرگان ۸ داستان رو ترجمه کرده‌ان. بهترین داستان‌ها هم آخری‌هان. یعنی اون‌هایی که مژگان مهرگان ترجمه کرده:

ماجرای یک شناگر
ماجرای یک کارمند
ماجرای یک نزدیک‌بین
ماجرای یک همسر
ماجرای یک مسافر
ماجرای یک عروس و داماد
ماجرای یک شاعر

این‌ها، از داستان‌های قبلی خیلی پخته‌ترن. البته مطمئن نیستم که به ترتیب زمانی چیده شده باشن. حوصله‌ی خوندن مقدمه‌ی جلد قبلی رو هم ندارم که ببینم این‌طوریه یا نه. به هر حال به نظر می‌رسه داستان‌ها هر چی می‌گذره بهتر می‌شن.
***
مثل کتاب قبلی، چندتا از داستان‌های مارکو والدو توی این مجموعه هم اومده. غیر از اون، انگار شخصیت چندتا از داستان‌های دیگه‌ی کتاب هم همون مارکو والدوست؛ اما با اسمی متفاوت. داستان‌های کالوینو پره از تکرار عنصرهایی که توی نوشته‌های دیگه‌ش هم میاردشون. ضمناً طبیعت‌دوستی کالوینو خودش رو توی تک‌تک داستان‌های این کتاب نشون می‌ده. شاید بیشتر از هر مجموعه‌داستان دیگه‌ش.
***
حس کردم توی این مجموعه، ترجمه‌ی اعظم رسولی و مژگان مهرگان یه‌خورده اذیت می‌کنه. شاید توی کتاب قبلی هم همین‌طور بوده و من متوجه نشدم. بیشتر داستان‌ها هم زیاد خاص نیستن و احتمالاً جزو خوب‌های کالوینو محسوب نمی‌شن. با این حال مجموعه‌ی خوبیه و ارزش خوندن رو داره.
***
+ مورچه‌ی آرژانتینی
+ شوالیه‌ی ناموجود
+ اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری
+ شش یادداشت برای هزاره‌ی بعدی
+ تی صفر
+ کلاغ آخر از همه می‌رسد
***
[۱۸ شهریور ۱۳۸۶، ۱۸:۰۰]

زندگی واقعی آلخاندرو مایتا

2007-08-30T23:17:00.000+03:30

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا (Vargas Llosa, Mario)
مترجم: حسن مرتضوی
ناشر:‌ نشر دیگر
۴۳۶ صفحه، ۲۲۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۷۷]

نسبت به کتاب‌های دیگه‌ی بارگاس یوسا ممکنه کتاب درخشانی به نظر نرسه، اما با این حال از نظر من خیلی قویه. شاید بهتر باشه برای شروع کتاب‌های یوسا، این یا مرگ در آند رو اول از همه خوند. چون برای آشنایی با سبکش خیلی به درد می‌خوره. یکی دیگه از نقاط قوت این کتاب اینه که یوسا توی اون، خیلی وقت‌ها شیوه‌ی رمان‌نویسیش رو هم شرح می‌ده: راوی کتاب، برای نوشتن رمانش دنبال پیداکردن سرنخ‌هایی از زندگی آلخاندرو مایتاست. یعنی یکی از عوامل شورشی کمونیستی که سال‌ها پیش در پرو رخ داده. راوی به ترتیب پیش‌اومدنِ وقایع، پیش کسانی می‌ره که به هر نحو از ماجراها خبر داشته‌ان؛ و مدام یادآوری می‌کنه که اسم واقعی هیچ‌کس ذکر نخواهد شد و خیلی از شخصیت‌ها رو عوض و ماجراها رو تحریف می‌کنه. و این تلاشش برای فهمیدنِ واقعیت ماجراها، فقط برای اینه که بدونه در مورد چه چیزی داره دروغ می‌گه.
***
فصل آخر کتاب که راوی مایتا رو پیدا می‌کنه، جزو بهترین‌هاست. مخصوصاً جایی که مایتا تعریف می‌کنه نهایتاً آرمان‌ها و مصادره‌های انقلابیشون، در ذهن مردم با یه دله‌دزدی مسخره جایگزین شد. ضمناً با اینکه اسم مترجم کتاب رو تا حالا نشنیده بودم، اما ترجمه‌ش خیلی خیلی خوبه.
***
فکرم را با صدایی بلند بیان می‌کنم: "شاید این غم‌انگیزترین بخش داستان باشد، این که ماجرایی که با نام انقلاب شروع شد – هر چقدر هم که احمقانه بوده، اما به هر صورت یک انقلاب بود – با جروبحثی بر سر اینکه چقدر دزدیده شده و کی پول‌ها را غارت کرده، تمام می‌شود."
[صفحه‌ی ۳۸۳]
***
+ سال‌های سگی
+ چرا ادبیات؟
+ مرگ در آند
+ گفتگو در کاتدرال
+ دوشیزه‌خانم تاکنا
+ موج‌آفرینی
+ مردی که حرف می‌زند
+ واقعیت نویسنده
+ سور بز
+ نامه‌هایی به یک نویسنده‌ی جوان
***
[۸ شهریور ۱۳۸۶، ۲۲:۲۵]

اشتیلر

2007-08-25T02:18:00.000+03:30

نویسنده: ماکس فریش (Frisch, Max)
مترجم: علی‌اصغر حداد
ناشر: نشر ماهی
۴۴۸ صفحه، ۶۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۶]

یک شاهکار. مطمئناً رمانی که با جمله‌ی "من اشتیلر نیستم!" شروع بشه، رمان بی‌نظیری خواهد بود. خیلی وقت بود که این‌طوری توی کتابی غرق نشده بودم. این رمان از دو قسمتِ "یادداشت‌های اشتیلر در زندان" و "پس‌گفتار دادستان" تشکیل شده. قسمت اول، یادداشت‌های روزانه‌ی کسیه به اسم "وایت" که اشتباهاً به جای اشتیلر دستگیر شده؛ و با نوشتن این یادداشت‌ها توی زندان، در واقع داره ثابت می‌کنه که اشتیلری نیست. این یادداشت‌های روزانه، با استفاده از تکنیک جعبه چینی یا عروسک روسی نوشته شده‌ان و با شگرد خاصی خواننده رو جذب خودشون می‌کنن. این تکنیک، همونیه که بارگاس یوسا توی "نامه‌هایی به یک نویسنده‌ی جوان" توضیح می‌ده. یعنی داستان در دل داستان. البته داستان‌های فرعی، به صورت خودجوش از دل داستان اصلی در میان و چیزی رو به اون اضافه می‌کنن؛ نه اینکه از بیرون، فقط برای تزیین به‌ش چسبونده شده باشن. بخش بعدی - که به نظر من بهتر بود بعضی جاهاش رو نمی‌نوشت - یادداشت‌های دادستان پرونده‌ی اشتیلره که بعد از محاکمه و تموم‌شدن ماجراها نوشته. متأسفانه ماکس فریش انگار که خواننده رو دستِ‌کم گرفته باشه، خواسته با بعضی از حرف‌های دادستان، تمام نکته‌های مبهم رو روشن کنه.
***
ظاهراً فریش توی کارهاش به مسأله‌ی هویت خیلی اهمیت می‌ده و این رمان هم بر همین مبنا نوشته شده. شما در قسمت اول داستان دارید نوشته‌های کسی رو می‌خونید که در برابر هویتی که از بیرون به‌ش تحمیل می‌شه مقاومت می‌کنه و سعی داره هویت دیگه‌ای رو برای خودش بسازه. اما مسأله اینجاست که با خوندن این یادداشت‌ها ممکنه چیزی رو نفهمید: چون نویسنده‌ی اون‌ها همه‌چیز رو از نگاه و ذهن خودش تعریف و یا جعل می‌کنه. برای همینه که در پایان داستان نیازی به یه ناظر بی‌طرف هست... هر چند که کمی در غلظت داوریِ این ناظر زیاده‌روی شده. فریش به اندازه‌ی کافی در بخش اول سرنخ‌های لازم رو به خواننده داده بود.
***
یکی از قشنگ‌ترین داستان‌های فرعی یادداشت‌های اشتیلر، داستانیه که توی صفحه‌ی ۱۵۵ تعریفش می‌کنه. اگه خواستید کتاب رو بخونید، یاد این حرف من باشید. مخصوصاً جمله‌های پایانی داستان.
آخر داستان هم دو تا نوشته هست؛ یکی مال اریش فرانتسن و اون‌یکی برای فریدریش دورنمات. نوشته‌ی دورنمات، قسمتی از یک نقده و واقعاً نوشته‌ی خوبیه.
ضمناً ترجمه‌ی کتاب هم خیلی عالیه. در کل شدیداً توصیه‌ش می‌کنم.
***
[۳ شهریور ۱۳۸۶، ۱:۳۰]

ماه مستقیم رفت

2007-08-13T02:17:00.001+03:30

نویسنده: علی صمدپور
ناشر: نشر ماه‌ریز
۵۹ صفحه، ۳۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۰]

۹تا داستان کوتاه به سبک کارهای ماه‌ریزی. همون سبکی که توی دهانِ چهار هم هست. با اینکه از این کلمه خوشم نمیاد، باید بگم که داستان‌های عجیب‌وغریبی داره. البته این عجیب‌وغریب‌بودن، توی این مجموعه به اندازه‌ی دهانِ چهار پررنگ نیست. به نظرم بعضی از داستان‌هاش قشنگه.
***
[۲۲ مرداد ۱۳۸۶، ۱:۴۵]

عاقبت کار

2007-08-08T03:54:00.000+03:30

نویسنده: کینگزلی ایمیس (Amis, Kingsley)
مترجم: امید نیک‌فرجام
ناشر: نشر افق
۲۰۸ صفحه، ۲۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۳]

داستان خیلی ساده و در عین حال قشنگ، شخصیت‌های جالب، فضای کوچک، زمان کم، پایان‌بندی عالی.

+ کتاب‌خونه
***
[۱۷ مرداد ۱۳۸۶، ۳:۴۰]

دفترچه‌ی خاطرات و فراموشی

2007-07-29T04:53:00.002+03:30

نویسنده: محمد قائد
ناشر: انتشارات طرح نو
۳۲۸ صفحه، ۴۰۰۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۸۴]

چندوقتی می‌شد که کتابی من رو این‌طوری به فکرکردن وادار نکرده بود. اما با خوندنِ تک‌تک مقاله‌ها [یا هر اسم دیگه]ی این کتاب، قشنگ مجبور بودم فکر کنم. و البته این مربوط به فکری بود که پشت نوشته‌ها وجود داشت. قائد واقعاً خوش‌فکره. هر چند که به نظر میاد بیش‌ازاندازه همه‌چیز رو با عقل می‌سنجه، اما توی همه‌ی مقاله‌هاش مشخصه که داره احساسی عمل می‌کنه. چه جاهایی که داره تعریف می‌کنه؛ و چه جاهایی که بی‌رحمانه می‌کوبه. البته این ضعف نیست. چون لااقل پایه‌ی هر نوشته‌ای رو احساس تشکیل می‌ده.
اوایل فکر می‌کردم قائد خیلی منظم می‌نویسه و فکر می‌کنه. اما توی مقاله‌های آخر دیدم که کمی داره پراکنده و البته مربوط به موضوع اصلی می‌نویسه. با این حال پاراگراف‌ها رو خوب کنار هم نمی‌چینه. هر چند که جذاب‌بودن پاراگراف‌هاش باعث می‌شه تا حدودی این مطلب رو یادتون بره. گذشته از همه‌ی این‌ها، نثر قائد جزو اون نثرهای منحصربه‌فرده. بسیار دقیق از نظر نشانه‌گذاری، چیدن کلمه‌ها توی جمله به طوری که راحت بشه مفهوم رو فهمید، انتخاب کلمه‌های مناسب و قشنگ. نثرش وحشتناکه.
***
این کتاب رو از دست ندید. عنوان مقاله‌ها رو هم می‌نویسم که ببینید خوشتون میاد یا نه. ضمناً مقدمه‌ی کتاب رو هم بابک احمدی نوشته.

یک: تأمل در چند مفهوم و تعریف
۱- درباره‌ی نوستالژی
۲- مفهوم آینده در ادبیات قدیم و در تفکر اجتماعی معاصر
۳- اسنوبیسم چیست؟

دو: چشم‌اندازهای اجتماعی
۱- فرزانگان و بقال‌ها
۲- دگردیسی یک آرمان

سه:‌ نگاه به گفتار و نوشتار و رفتار
۱- دفترچه‌ی خاطرات و فراموشی
۲- درباره‌ی سانسور
۳- نتیجه‌ی اخلاقی را فراموش نفرمایید
۴- به مردگان نمره‌ی انضباط بدهید و بگذارید استراحت کنند
۵- آیا شهرتْ ویتامین روح است؟
۶- درباره‌ی الهام، توارد، اقتباس و دستبرد
۷- این صفحه برای شما جای مناسبی نیست
۸- در فضیلت نام‌ها

آن سوی آستانه
مردی که خلاصه‌ی خود بود: احمد شاملو (۱۳۰۴-۱۳۷۹)
***
[۷ مرداد ۱۳۸۶، ۴:۳۰]

کلاغ آخر از همه می‌رسد

2007-07-19T21:04:00.000+03:30

نویسنده: ایتالو کالوینو (Calvino, Italo)
مترجمان: رضا قیصریه، اعظم رسولی، مژگان مهرگان
ناشر: کتاب خورشید
۲۵۶ صفحه، ۲۶۰۰ تومان
[چاپ دوم، شهریور ۱۳۸۵]

"اولین چاپ از داستان‌ها، در نوامبر ۱۹۵۸ و توسط انتشارات اینائودیِ تورینو منتشر شد. کالوینو ساختار مجموعه را با تقسیم آن به چهار "کتاب" نظم بخشید و تقریباً تمامی داستان‌های مجموعه‌ی قبلیش را نیز به آن اضافه کرد: کلاغ آخر از همه می‌رسد (۱۹۴۹)، سه زندگی‌نامه از ورود به جنگ (۱۹۵۴)، ده داستان نخست از مارکو والدو (۱۹۶۳)، نه ماجرا از سری عشق‌های دشوار (۱۹۷۰)، سه رمان کوتاه که قبلاً در مجلات به چاپ رسیده بودند و دیگر داستان‌های پراکنده‌ای که تا آن زمان در یک مجموعه نگهداری نشده بودند."
***
همون‌طور که اول کتاب گفته، نباید توقع داشته باشید که همه‌ی داستان‌های این مجموعه جدید باشن. خیلی‌ها رو توی کتاب‌های قبلی که از کالوینو ترجمه شده دیدیم: شاه گوش می‌کند، مارکو والدو، مورچه‌ی آرژانتینی. با این حال تعداد داستان‌های جدیدش قابل توجهه. نکته‌ی دیگه‌ای که در مورد داستان‌ها وجود داره، پراکندگی‌شون از نظر تاریخ نوشتنه. برای همین خیلی خوب می‌تونید سیر کارهای کالوینو رو توی اون‌ها ببینید. بعضی از کارهاش واقعاً متوسط و حتی ضعیفن. به نظرم بین داستان‌های جدید کتاب، سه‌تاشون خیلی خوبن: خانم پائولاتیم، کلاغ آخر از همه می‌رسد، یک تختخواب گذری.
***
در مورد ترجمه. به نظرم کار هر سه‌تا مترجم خوب بوده. رضا قیصریه دو داستان، اعظم رسولی ۱۳تا و مژگان مهرگان ۶تا. البته بعضی جاها نیاز به ویرایش داره. غیر از این کتاب هم همین انتشارات در ادامه مجموعه‌ی "قارچ‌ها در شهر" رو منتشر کرده. این هم یادداشت کتابلاگ در مورد این مجموعه و مجموعه‌ی بعدیش.
***
+ مورچه‌ی آرژانتینی
+ شوالیه‌ی ناموجود
+ اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری
+ شش یادداشت برای هزاره‌ی بعدی
+ تی صفر
***
[۲۸ تیر ۱۳۸۶، ۲۰:۳۵]

نامه‌هایی به یک نویسنده‌ی جوان

2007-07-15T20:44:00.000+03:30

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا (Vargas Llosa, Mario)
مترجم: رامین مولایی
ناشر: انتشارات مروارید
۱۸۱ صفحه، ۱۴۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۲]

یه آدم جوان که تازه می‌خواسته نویسندگی رو شروع کنه، به بارگاس یوسا نامه می‌نویسه و ازش کمک می‌خواد. بارگاس یوسا هم با میل و رغبت جوابش رو می‌ده و این نامه‌نگاری ادامه پیدا می‌کنه تا ۱۲ بار. این کتاب مجموعه‌ی نامه‌های بارگاس یوسا به اون نویسنده‌ست. یعنی نامه‌های اون نویسنده‌هه رو دیگه نیاورده. قبل از خوندن کتاب، فکر نمی‌کردم بارگاس یوسا وارد عناصری بشه که رمان رو قوی می‌کنن. استاد با زدن مثال‌هایی از رمان‌های بزرگ، اون عناصر رو برای نویسنده‌ی تازه‌کار روشن می‌کنه.
***
با خوندن هر کتاب از بارگاس یوسا، علاوه بر اینکه کلی چیز یاد می‌گیرید، تسلطِ وحشتناکش رو هم روی هنر داستان‌نویسی متوجه می‌شید. گذشته از همه‌ی این حرف‌ها، خودش هم خیلی آدم خوبیه. از لحنی که توی نامه‌ها به کار برده خیلی راحت می‌شه این رو فهمید. ضمناً تواضعی هم که داره، خیلی دوست‌داشتنی‌ترش می‌کنه. هیچ‌وقت از رمان‌های خودش مثال نمی‌زنه. تنها باری هم که به یکی از داستان‌های خودش اشاره می‌کنه، این‌طوریه: "اجازه بدهید مثالی بزنم از خودم که در مقابل عظمت شگرف رمان فلوبر ذره‌ای ناچیز هم نیست..."
از همه‌ی بزرگان داستان‌نویسی با احترام یاد می‌کنه؛ حتی از گابریل گارسیا مارکز که کلی با هم مشکل دارن. خلاصه‌ی کلام اینکه بارگاس یوسا یه اسطوره‌ست.
***
غیر از اون بخش‌های کتاب که حالت درس دارن، بعضی وقت‌ها جمله‌هایی رو اون وسط می‌نویسه که خیلی خیلی لذت‌بخشن. مثلاً: "به هر حال، اینْ همه‌ی یافته‌هایم از رمان بود. (حقیقتش من با ذره‌بین به دنبال آن‌ها نگشته‌ام؛ چون من خواندن رمان‌ها را دوست دارم، نه کالبدشکافیشان را!)"
یا این‌یکی که آخرِ آخرین‌نامه میاره و به نظرم بهترین حرفی بوده که می‌شده در پایان یه همچین سری نامه‌ای زد:
"دوست عزیزم؛ همه‌ی سعی من این است که به شما بگویم هر آنچه در نامه‌هایم پیرامون قالب و شکل رمان خواندید، فراموش کنید و فقط بنشینید و یکباره سرگرم نوشتن رمان شوید."
***
+ سال‌های سگی
+ چرا ادبیات؟
+ مرگ در آند
+ گفتگو در کاتدرال
+ دوشیزه‌خانم تاکنا
+ موج‌آفرینی
+ مردی که حرف می‌زند
+ واقعیت نویسنده
+ سور بز
***
[۲۴ تیر ۱۳۸۶، ۱۸:۲۵]

بی‌بال‌و‌پر

2007-07-11T23:20:00.000+03:30

نویسنده: وودی آلن (Allen, Woody)
مترجم: محمود مشرف آزاد تهرانی
ناشر: نشر ماه‌ریز
۱۷۵ صفحه، ۱۳۰۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۸۴]

درست مثل "مرگ در می‌زند"، مجموعه‌ای از طنزهای وودی آلنه. به نظر من مرگ در می‌زند جذاب‌تر بود. شاید هم به این خاطر که مرگ در می‌زند رو قبل از این خونده‌ام؛ و برای همین، این مجموعه کمی تکراری به نظر می‌رسید. به هر حال فکر می‌کنم وودی آلن توی اکثر طنزهای این کتاب روال مشخصی رو دنبال می‌کنه. یعنی با استفاده از یک قالب مشخص شوخی، چندین و چند متن می‌نویسه که مسلماً بعد از یه مدت خسته‌کننده می‌شن و حالت شوخی رو از دست می‌دن. با این حال توی هر کدوم از متن‌ها می‌شه چندتا تیکه‌ی درخشان پیدا کرد.
***
+ رز ارغوانی قاهره
+ آنی هال
+ مرگ در می‌زند
***
[۲۰ تیر ۱۳۸۶، ۲۲:۵۰]

متأسفیم از...

2007-07-07T14:55:00.001+03:30

نویسنده: دینو بوتزاتی (Buzzati, Dino)
مترجم: محسن ابراهیم
ناشر: نشر مرکز
۲۹۴ صفحه، ۴۵۰۰ تومان
[چاپ اول، اسفند ۱۳۸۵]

این کتاب به معنای دقیق کلمه، مجموعه‌ی داستان کوتاه نیست. نوشته‌های پراکنده و شاید ناکاملیه که توش هم می‌شه داستان کوتاه پیدا کرد، هم مقاله، هم طرح داستان، هم یادداشت روزانه. خیلی وقت‌ها هم پیش میاد که یک ایده رو توی چند تا از نوشته‌های کتاب می‌بینید. یا مثلاً کامل‌شده‌ی بعضی از طرح‌ها، توی کولومبره اومده. در هر صورت پشت همه‌ی نوشته‌ها، ایده‌های نابی هست.
***
بوتزاتی توی بیشتر نوشته‌هاش، هر چند که خیلی کوتاهن، سعی می‌کنه یه دنیای جدید خلق کنه. معمولاً هم این دنیای جدیدش الهام‌گرفته از دنیای واقعیه. با این فرق که هر قاعده‌ای رو که توی این دنیا وجود داره، توی دنیای خودش برعکس می‌کنه و به خواننده نشون می‌ده که دنیا رو این‌طوری هم می‌شه دید؛ و نباید قواعدی که خود انسان‌ها ساخته‌انشون، اون‌ها رو مغلوب کنه. [شرمنده‌ام از خودم بابت نوشتن این‌ها. ولی واقعاً این‌طوری به نظرم می‌رسه.]
***
با خوندن این مجموعه تقریباً مطمئن شدم که کالوینو خیلی خیلی از بوتزاتی تأثیر گرفته. و شاید بشه صورت اصیل خیلی از نوشته‌های کالوینو رو توی داستان‌های بوتزاتی پیدا کرد. با خوندن هر متن جدیدی از بوتزاتی، بیشتر پی به نابغه‌بودنش می‌برم. واقعاً متنِ ضعیف ازش ندیدم توی این چندتا کتابی که تا حالا خوندم. ترجمه‌ی محسن ابراهیم هم گذشته از چند تا ایراد ویرایشی، بسیار عالیه.
***
+ صحرای تاتارها
+ کولومبره
***
[۱۶ تیر ۱۳۸۶، ۱۴:۲۵]

کولومبره

2007-06-12T00:19:00.000+03:30

نویسنده: دینو بوتزاتی (Buzzati, Dino)
مترجم: محسن ابراهیم
ناشر: نشر مرکز
۴۲۸ صفحه، ۳۹۵۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۲]

یکی از بهترین مجموعه‌های داستان کوتاهی بود که از یک نویسنده خونده‌ام. غیر از کولومبره ۵۰تا داستان کوتاه دیگه هم داره؛ که البته ۸ داستان آخر تحت عنوان "سفر به جهنم‌های قرن" دنباله‌ی همن. توی این ۵۱ داستان، شاید ۴-۵ تاش معمولی باشه؛ ۲۰ تاش خوب، ۱۵ تا خیلی خوب؛ و بقیه عالی. برای همینه که می‌گم یکی از بهترین مجموعه داستان‌هاییه که از یک نویسنده خونده‌ام.
***
بوتزاتی به نظرم خیلی نویسنده‌ی اخلاق‌گراییه، و البته فلسفه‌ی خاصی رو برای خودش داره. یعنی یه جور جهان‌بینی ویژه رو در اکثر داستان‌هاش می‌شه دید. در مورد انسان و تنهاییش، مرگ، زمان و... اما خیلی عالی این جهان‌بینی رو توی داستان‌هاش می‌آره. جوری که اصلاً حالت بوق و بلندگو پیدا نمی‌کنه.
***
بعضی از داستان‌ها خیلی حالت قصه پیدا می‌کنن. البته قصه‌ی مدرن. و می‌شه با تغییردادن چند جزء، کاملاً اون‌ها رو شبیه افسانه‌ها و قصه‌های بومی یک منطقه کرد. و فکر می‌کنم که بوتزاتی برای نوشتن داستان‌هاش خیلی خوب تونسته از این قالب استفاده کنه.
توی بعضی از داستان‌هاش هم یه عنصر غیرعادی وجود داره؛ و بقیه‌ی داستان بر اساس منطق اون عنصر غیر عادی پیش می‌ره. فکر می‌کنم به این می‌گن رئالیسم جادویی. البته پشت جلد نوشته که بوتزاتی تخیلی‌نویسه؛ که من قبول ندارم. واقعاً هم مهم نیست که چه اسمی بذاریم.
***
به نظر من ایتالو کالوینو باید از بوتزاتی خیلی تأثیر گرفته باشه. چون تم بعضی از داستان‌های کالوینو، شبیه بعضی از داستان‌های بوتزاتیه. حالا نمی‌دونما... همین‌جوری گفتم.
بعد از خوندن کتاب احتمالاً به این نتیجه خواهید رسید که این داستان‌ها توی روزنامه چاپ می‌شده‌ان و بعداً جمعشون کردن. مخصوصاً که قالب چندتا از داستان‌هاش، نامه‌ی نویسنده‌ی روزنامه به سردبیره.
***
جا داره افسوس بخورم که چرا هنوز چاپ اول این کتاب تموم نشده. هنوز هم بعضی از کتاب‌فروشی‌ها دارنش. [من از نمایشگاه خریدم.] البته نه همه‌جا. پس اگه گیرش آوردید – که نباید کار سختی هم باشه – توی خریدنش شک نکنید... بی‌نظیره.
***
+ صحرای تاتارها
***
[۲۱ خرداد ۱۳۸۶، ۲۳:۵۰]

خیابان مارگوتا، شماره‌ی ۱۱۰

2007-05-30T12:59:00.000+03:30

نویسنده: مهدی سحابی
ناشر: نشر مرکز
۲۰۳ صفحه، ۱۸۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۲]

داستان‌های مهدی سحابی توی این مجموعه خیلی حالت شخصی دارن. یعنی نویسنده یه چیزهایی توی ذهنش داشته؛ و وقتی اون‌ها رو می‌نوشته، به این خاطر که خودش می‌دونسته چی توی ذهنشه، لازم ندیده که همه‌چیز رو بنویسه. برای همین هم بعضی از داستان‌ها ممکنه گنگ باشن. خاطره‌واربودن داستان‌ها هم دلیلیه بر همین مسأله.
داستان "دو زن بودند و گرسنه بودم" رو از بقیه بیشتر دوست داشتم. خیلی عالی نوشته شده بود. نثر سحابی هم بی‌نظیره در کل. چه در ترجمه‌هاش و چه داستان‌هاش. ضمناً داستان‌ها به دو دسته تقسیم شده‌ن: "از اینجا" و "از جاهای دیگر". که محیط داستان‌های دسته‌ی اولْ ایرانه و دسته‌ی بعدی ایتالیا احتمالاً.
***
[۹ خرداد ۱۳۸۶، ۱۲:۵۰]

بیگانه

2007-05-19T00:02:00.000+03:30

نویسنده:‌آلبر کامو (Camus, Albert)
مترجم: لیلی گلستان
ناشر: نشر مرکز
۱۷۱ صفحه، ۲۳۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۶]

۶۰ صفحه‌ی اول کتاب، مقاله‌ها و نوشته‌های دیگران راجع به بیگانه‌ست. من هم در یک اقدام خوب، اولش هیچ نگاهی به اون‌ها نکردم و رفتم سر خود داستان تا هم دچار پیش‌داوری نشم، هم داستان رو مثل متن فلسفی نبینم؛ و دقیقاً به عنوان داستان ببینم. به نظرم اگه می‌خواین این کتاب رو بخونین، مثل من رفتار کنین.
***
اولین بخش داستان رو که خوندم، خیلی هیجان‌زده شدم. واقعاً خوب شروع می‌شه. اما هر چی به آخر نزدیک می‌شدم، علاقه‌م کمتر و کمتر می‌شد... دلیلش هم اینه که کامو، یه شخصیت مصنوعی ساخته. اصلاً به این کار ندارم که اون شخصیت "مصنوعی" رو خیلی خوب تونسته پرورش بده. اما مسأله این‌جاست که شخصیتش مصنوعیه. بر خلاف اون چیزی که محمد توی زندگی در پیش رو بود یا مثلاً هولدن کالفیلد. حرف طرف‌دارهای کتاب هم حتماً این خواهد بود که کامو از قصد این کار رو کرده و... خب. این حرف‌ها رو باید در مورد بیانیه‌ی فلسفی کامو زد. نه داستانش.
***
این نکته رو هم همین‌جوری بگم که کامو، با آوردن جمله‌های کوتاه، اون حس بی‌تفاوتی قهرمان داستانش رو خیلی خوب منتقل می‌کنه. در کل همون‌طور که گفتم، این شخصیت خیلی خوب پرداخته شده. اما چه فایده.
***
ضمناً بیگانه رو برای این تا حالا نخونده بودم که جزو کتاب‌های خز محسوب می‌شه. در حدود صادق هدایت و بوف کور و این‌هاست. اما وقتی توی نمایشگاه دیدم که لیلی گلستان ترجمه‌ش کرده، وسوسه شدم که بخرمش.
***
مقاله‌های اول کتاب هم یکی از یکی بدتر. همه‌شون پر از لفظ‌بازی و ادااطوارهای معمول فرانسوی‌ها. یک جمله‌ی به‌دردبخور توی کلش پیدا نمی‌شه، البته جز نوشته‌ی موریس بلانشو. حرف بارت رو نگاه کنید آخه:
"مورسو یک جانی می‌شود، محاکمه‌ی او فعل نیست بلکه نگاه است: چیزی که مورسو را محکوم می‌کند، قاتل‌بودن او نیست؛ بلکه ناظربودن اوست." لفظ‌بازی دقیقاً یعنی همین...
***
[۲۸ اردیبهشت ۱۳۸۶، ۲۳:۲۰]

دوست بازیافته

2007-05-12T23:01:00.000+03:30

نویسنده: فرد اولمن (Uhlman, Fred)
مترجم: مهدی سحابی
ناشر: نشر ماهی
۱۱۲ صفحه، ۱۲۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۶]

شاهکار. این رو تحت تأثیری که بعد از تموم‌کردن کتاب روم مونده نمی‌گم. چون از اون کتاب‌هاییه که ضربه‌ی ناجور داره آخرش. یعنی نویسنده تا آخرین جمله هم حرف جدیدی برای گفتن داره. کتاب‌های این‌طوری، معمولاً یه تأثیر کوتاه‌مدت روی آدم می‌ذارن و بعد خیلی راحت فراموش می‌شن. چرا؟ چون تمام قدرتشون متکی به همون پایان‌بندی بوده. اما دوست بازیافته یه داستان منسجم و عالی داره. درسته که خیلی از خوب‌بودنش رو مدیون آخر داستانه؛ اما طوری نیست که بعد از یک‌بار خوندن، حرف تازه‌ای برای گفتن نداشته باشه.
***
با خوندنِ هر کتاب جدید، بیشتر و بیشتر به تسلط مهدی سحابی پی می‌برم. تقریباً جزو مترجم‌های بی‌سر‌و‌صدا محسوب می‌شه؛ و در عین حال یکی از بهترین مترجم‌های ایرانه که روی فرانسه و ایتالیایی مثل چی سواره. توی شناسنامه‌ی کتاب، داستان رو جزو انگلیسی‌ها طبقه‌بندی کرده؛ البته وقایعش توی آلمان می‌گذره. و جالب اینه که مهدی سحابی اون رو از روی متن فرانسویش ترجمه کرده.
***
و البته یه چیزی که زیاد دلم نمی‌خواد بگمش، اینه که داستانش خیلی خیلی به "ناشناس در این آدرس" شبیهه. یک تشکر خیلی مخصوص هم از مریم عزیز.
***
[۲۲ اردیبهشت ۱۳۸۶، ۲۲:۴۵]

تی صفر

2007-05-11T16:04:00.000+03:30

نویسنده: ایتالو کالوینو (Calvino, Italo)
مترجم: میلاد زکریا
ناشر: نشر مرکز
۱۶۰ صفحه، ۲۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۶]

این کتاب دومین مجموعه‌ی کالوینو با موضوع جهان و برگشتن به منشأ اونه. اولیش هم کمدی‌های کیهانیه. سبک داستان‌های بخش اول کاملاً مثل کمدی‌های کیهانیه. یعنی اول یه موضوع علمی رو با زبان علمی می‌نویسه؛ و بعد شروع می‌کنه به ساختن داستان از روی همون موضوع. و بعضی وقت‌ها انقدر اون موضوع اولیه رو دستکاری و سر و ته می‌کنه که ممکنه یادتون بره اون موضوع فیزیکی یا شیمیایی چی بوده.
داستان‌ها سه قسمت شده‌ن:
۱- باز هم Qfwfq
۲- پریسیلا
۳- تی صفر
***
Qfwfq معلوم نیست چیه. توی داستان‌های بخش اول، درست مثل کمدی‌های کیهانی، راوی داستانه. از ازل وجود داشته و الآنش هم توی زمان سفر می‌کنه و توی روزگار حاضر هم وجود داره. به نظرم خلق همچین داستان‌ها و شخصیتی فقط هوشمندی کالوینو رو می‌رسونه. یعنی بیشتر از اینکه یه نویسنده‌ی بزرگ باشه، یه انسان فوق‌العاده باهوشه. داستان‌های کتاب، اون‌جاهایی که وارد مسائل فضا و زمان می‌شن یا وقت‌هایی که در مورد اولین لحظه‌های جهان حرف می‌زنن، خیلی برام جالبن. چون همیشه به مباحث این شکلی علاقه داشتم. برای همین، خود داستان تی صفر رو به بقیه‌ی داستان‌ها ترجیح می‌دم؛ اما در کل کمدی‌های کیهانی مجموعه‌ی بهتری بود. ضمن اینکه فکر می‌کنم کالوینو بعضی جاها خیلی شبیه بورخس می‌شه
***
همون‌طور که می‌بینید، قیمت کتاب زیاد شده. ۱۶۰ صفحه و ۲۵۰۰ تومن. تی صفر، به نظر من کتابیه که ارزش خوندن رو داره، اما ارزش خریدن رو نه.
***
+ مورچه‌ی آرژانتینی

+ شوالیه‌ی ناموجود

+ اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری
+ شش یادداشت برای هزاره‌ی بعدی
***
[۲۱ اردیبهشت ۱۳۸۶، ۱۵:۳۰]

آئورا

2007-05-06T22:36:00.002+03:30

نویسنده: کارلوس فوئنتس (Fuentes, Carlos)
مترجم: عبدالله کوثری
ناشر: نشر تندر
۱۲۶ صفحه، ۵۵ تومان
[چاپ اول، ۱۳۶۸]

موقع خوندنِ کتاب، حس کردم که خیلی حالت‌های سوررئال داره. وقتی که آخرش خوندم فوئنتس و لوئیس بونوئل با هم دوست بوده‌ن و انگار یه ربط‌هایی هم به آئورا داشته این دوستیشون، خیلی حال کردم.
***
خود آئورا ۸۰ صفحه بیشتر نیست و بقیه‌ش، نوشته‌ی فوئنتس در این مورده که "چگونه آئورا را نوشتم". این چاپش حاشیه‌ی خیلی زیادی هم داره و فونتش هم درشته. یعنی اگه قرار باشه با اندازه‌ی رقعی و فونت معمول الآن چاپ بشه، بیشتر از ۶۰ صفحه نخواهد شد. این از بحث حجم کتاب.
به گفته‌ی کتابلاگ، برای فهمیدن درست و حسابی آئورا، باید با باروک آشنایی داشت. من که نداشتم. ولی واقعاً ازش خوشم اومد. قضیه اینه که یک تاریخ‌دان، آگهی استخدامی رو توی یک روزنامه می‌بینه و خلاصه برای جمع‌کردن خاطرات شوهر پیرزن آگهی‌دهنده استخدام می‌شه. توی اون خونه‌ای که استخدام شده، برادرزاده‌ی پیرزن هم زندگی می‌کنه: آئورا.
***
از اون کتاب‌هاییه که بعد از یک بار خوندن، بد نیست باز هم بخونیدش تا ببینید نویسنده چطور مقدمات رو چیده تا به اون هدف نهاییش برسه. چون با دونستن هدف نویسنده، دید بازتری نسبت به متن پیدا می‌کنید و حواستون هست که هر چیزی، داره به نویسنده کمک می‌کنه که اون حرف نهایی رو بزنه.
***
خبر خوب هم اینکه آئورا رو نشر نی تجدید چاپ کرده و قراره توی نمایشگاه فروخته بشه. البته اون روزی که من رفتم [جمعه] هنوز نرسیده بود.
***
+ سر هیدرا
***
[۱۶ اردیبهشت ۱۳۸۶، ۲۲:۱۰]

صحرای تاتارها

2007-05-03T17:15:00.001+03:30

نویسنده: دینو بوتزاتی (Buzzatu, Dino)
مترجم: محسن ابراهیم
ناشر: نشر مرکز
۲۶۴ صفحه، ۱۴۵۰ تومان
چاپ اول، ۱۳۷۹

"زمان همچنان می‌گذرد. تپش بی‌صدای آن، همواره زندگی را عجولانه‌تر بخش می‌کند. حتی امکان ندارد برای یک لحظه، برای حتی نگاهی به عقب متوقف شود. آدم دلش می‌خواهد فریاد بزند:‌ "بایست! بایست!". اما معلوم است که بی‌فایده است. همه چیز می‌گریزد. آدم‌ها، فصل‌ها، ابرها. و چنگ‌زدن به سنگ‌ها و مقاومت‌کردن بالای صخره بیهوده است. انگشتان خسته باز می‌شوند. دست‌ها بی‌حس و سست می‌شوند. آدم دوباره در رودخانه‌ای که آرام به نظر می‌آید، اما هرگز متوقف نمی‌شود، کشانده شده است."
[صفحه‌ی ۲۱۹]
***
من زیاد با بوتزاتی آشنا نبودم و این هم اولین کتابیه که ازش می‌خونم. طبق گفته‌ی کتاب، بوتزاتی از مهم‌ترین چهره‌های ادبیات ایتالیا در قرن بیستمه. غیر از این کتاب هم از بوتزاتی "بیست داستان" و "شصت داستان" با ترجمه‌ی محسن ابراهیم به فارسی برگردونده شده‌ن. ضمن اینکه همین کتاب، اخیراً با ترجمه‌ی سروش حبیبی با اسم "بیابان تاتارها" منتشر شده.
***
بهترین کلمه‌ای که می‌تونه فضای کتاب رو توضیح بده، "بی‌صدا"ست. از اولی که کتاب رو شروع کنید، می‌فهمید که خیلی همه‌چیز آرومه. بخش قصه‌پردازی کتاب هم خیلی عالیه. داستان شدیداً جذابی داره. طوری که من کتاب رو نهایتاً توی ۴ نشست خوندم. موقع خوندنش، مدام یاد فیلم‌های ایتالیایی می‌افتید؛ فیلمی که ممکنه ریتم خیلی کندی داشته باشه و خسته‌تون کنه. اما خوندنِ کتاب، برعکس فیلم، به‌هیچ‌وجه خسته‌کننده نیست.
داستان صحرای تاتارها به نظر من خیلی تمثیلیه؛ اما اصلاً این تمثیل رو با بلندگو اعلام نکرده و خیلی خوب توی داستان گنجونده. خلاصه‌ی کلام اینکه حتماً بخونیدش که بسیار عالیه. نکته‌ی غم‌انگیز اما اینجاست که چاپ اول این کتاب با این ترجمه‌ی خوب، هنوز توی بازار هست...
***
[۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۶، ۱۶:۵۵]

هنر ویرایش؛ گفت‌وگو با رابرت گاتلیب

2007-04-16T17:48:00.000+03:30

مصاحبه‌گر: لاریسا مک‌فارکر (MacFarquhar, Larissa)
مترجم‌ها: مژده دقیقی، احمد کسایی‌پور
ناشر: نشر کارنامه
۷۸ صفحه، ۳۵۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۷۵]

رابرت گاتلیب یکی از برجسته‌ترین ویراستارهای امریکاست. کتاب‌های خیلی تأثیرگذاری رو ویرایش کرده و با خیلی از نویسنده‌های معروف همکاری داشته. البته ممکنه اسم خیلی از این نویسنده‌ها به گوشمون نخورده باشه؛ اما توی امریکا شهرت خوبی دارن. این کتاب هم گفتگوهاییه که لاریسا مک‌فارکر با چندتا از نویسنده‌هایی انجام داده که با گاتلیب کار کرده‌ن، و همین‌طور حرف‌های گالیب در مورد نظرهای اون نویسنده‌ها.
***
از نظر اینکه ببینیم ویرایش حرفه‌ای یعنی چی، خیلی می‌تونه کتاب خوبی باشه. معنایی که ما از ویراستار داریم، در این حده که جمله‌ها مرتب بشن و سر و سامون بگیرن و نقطه‌ها درست باشن و... اما گالیبْ ویراستاریه که ممکنه کتاب رو به نویسنده سفارش بده، از یه رمان هزار صفحه‌ای، سیصد صفحه‌ش رو حذف کنه، به نویسنده پیشنهاد بده که اسم شخصیت داستان عوض بشه یا حتی پایان‌بندی رمان رو کاملاً تغییر بده. خلاصه هم حرف‌هایی که نویسنده‌ها می‌زنن جالبه و هم حرف‌های گاتلیب. حجم کتاب هم کمه و نهایتاً یک‌ساعته تموم می‌شه.
***
[۲۷ فروردین ۱۳۸۶، ۱۷:۲۰]

رگتایم

2007-04-15T21:36:00.000+03:30

نویسنده: ای. ال. دکتروف (E. L. Doctorow)
مترجم: نجف دریابندری
ناشر: شرکت سهامی انتشارات خوارزمی
۲۸۰ صفحه
[چاپ اول، ۱۳۶۱]

قبل از این، بیلی باتگیت رو هم از دکتروف خونده بودم با ترجمه‌ی نجف دریابندری. زیاد یادم نیست قضیه‌ش چی بود ولی اون موقع حال کرده بودم به نظرم. هر کسی هم که این دو تا کتاب رو خونده، رگتایم رو بهتر می‌دونه. تا جایی که یادم میاد، بیلی باتگیت به یه شخصیت مربوط می‌شد و داستانش فضای خیلی گسترده‌ای نداشت. اما رگتایم درست برعکس اونه. یعنی محیط داستان کل جامعه‌ی امریکاست، شخصیت‌ها هم تعدادشون به قدری زیاده که به خود شخصیت هیچ توجهی نمی‌شه. یعنی فقط می‌بینیم که فلان شخصیت، فلان کار رو کرد. نجف دریابندری توی مقدمه توضیح می‌ده که این ویژگی کتاب، شبیه رمانسه.
شخصیت‌های کتاب بیشتر حالت نمادین دارن. هر کدوم نماد یه بخش از جامعه‌ی امریکا هستن. تعداد شخصیت‌هایی هم که وجود خارجی داشتن، خیلی زیاده. [ایولین نسبیت و هنری فورد و پیرپون مورگان و...] بعضی‌ها نماد سرمایه‌داری، بعضی‌ها صنعت، بعضی‌ها مد، بعضی‌ها طبقه‌ی متوسط، سیاه‌پوست‌ها، هنرمندها، کارگرها...
پریدن از ماجراهای یک شخصیت به شخصیت دیگه، این‌طوریه که مثلاً داره شخصیتِ یک رو توضیح می‌ده؛ بعد سر راه می‌رسه به شخصیت دو، و از اونجا به بعد زوم می‌کنه روی شخصیت دو. به همین ترتیب می‌رسه به شخصیت سه... ممکنه ببینیم که شخصیت یک، وصل شده به پنج یا هر چی. خلاصه اینکه تقریباً همه‌ی شخصیت‌ها با هم در ارتباطن. البته آخرهای کتاب، تمرکز اصلیش می‌ره روی شخصیت سیاه‌پوستی که از جامعه‌ی سفیدپوست‌ها رنج دیده. دیگه نمی‌بینیم که از این شخصیت بپره به اون‌یکی... پیام اصلی داستان هم نقد سرمایه‌داریه ظاهراً. در کل خیلی واضحه که هر شخصیت نماد کدوم بخشه و نویسنده چی می‌خواد بگه.
یه جورایی ممکنه کتاب پیچیده‌ای باشه. شاید هم می‌خواد پیچیده‌بودن وضع جامعه‌ی اون موقع امریکا رو نشون بده که مخلوطی از دسته‌های مختلف بوده. اما اگه دکتروف می‌خواست کتابش رو الآن بنویسه، خیلی خیلی پیچیده‌تر می‌شد. اصلاً نمی‌شد نوشتش.
***
بهترین توصیفی که می‌تونم از داستان بکنم، اینه که راست کار انیمیشن‌های برونو بوزتوئه. شخصیت‌هایی که از دور نشون داده می‌شن توی یه فضای بزرگ، و چهره‌شون رو نمی‌بینیم و مهم هم نیستن. حتی از بالا می‌بینیمشون به صورت نقطه. به هر حال امیدوارم گرفته باشید چی می‌گم.
***
[۲۶ فروردین ۱۳۸۶، ۲۱:۳۵]

سگ سفید

2007-04-04T02:17:00.001+03:30

نویسنده: رومن گاری (Gary, Romain)
مترجم: سروش حبیبی
ناشر: مؤسسه‌ی انتشارات امیرکبیر
۲۲۸ صفحه
[چاپ اول، ۱۳۵۲]

مدت زیادی بود که کتابی رو با این شدت عذاب نخونده بودم. از همون اول کتاب، گاری بلندگو رو می‌گیره دستش و همه‌ی عقایدش رو می‌ریزه رو. طوری که کتاب کاملاً از حالت داستانی دراومده و به یه بیانیه شبیه شده. خصوصاً که وقایع و شخصیت‌های کتاب، واقعی هستن و خود رومن گاری هم شخصیت اصلی و راوی داستانه. کتاب با پیداشدن سروکله‌ی سگی شروع می‌شه که با سفیدپوست‌ها خیلی خوب بوده، ولی تا یه سیاه‌پوست رو می‌دیده، وحشی می‌شده و حمله می‌کرده. بعد دیگه می‌ره سراغ فعالیت‌های بشردوستانه‌ی خودش و زنش در مورد رفع تبعیض نژادی علیه سیاه‌پوست‌های امریکا و این حرف‌ها.
آخرش هم در یک اقدام نمادین می‌بینیم که سگ سفید، تبدیل شده به سگ سیاه. یعنی درسته که دیگه سیاه‌پوست‌ها رو گاز نمی‌گیره، ولی درمان هم نشده: این دفعه به سفیدپوست‌ها حمله می‌کنه. یعنی اینکه برابری هیچ‌وقت نمی‌تونه به وجود بیاد؛ و برتری فقط از یک گروه به گروه دیگه منتقل می‌شه. اما اینا رو انقدر تابلو و توچشم می‌گه که حال آدم به هم می‌خوره.
***
البته توی کتاب جمله‌ها و قسمت‌های خیلی جالبی وجود داره. اما ارزش این رو نداره که بخواین کتاب رو بخونین به خاطر اون چندتا تیکه. ترجمه‌ی سروش حبیبی هم خیلی خوبه. فکر می‌کنم کارش یه جور ترجمه‌ی دلبخواهی باشه. لااقل توی این چندتا کتابی که من ازش خوندم، این‌طور به نظر می‌رسید. خوبه در هر حال. سگ سفید با ترجمه‌ی سروش حبیبی دیگه گیر نمیاد توی بازار. اما با یه ترجمه‌ی دیگه می‌تونید پیداش کنید که بعید می‌دونم خوب باشه. ضمن اینکه حتی با وجود ترجمه‌ی سروش حبیبی هم کتاب دندون‌گیری نیست. پس وقتتون رو با اون یکی ترجمه به‌هیچ‌وجه تلف نکنید.
***
+ خداحافظ گاری کوپر
+ زندگی در پیش رو
+ میعاد در سپیده‌دم
+ بادبادک‌ها
+ تربیت اروپایی
+ شبح سرگردان (رقص چنگیز کوهن)
+ مردی با کبوتر
+ پرندگان می‌روند در پرو می‌میرند
+ چمدان بزرگ
***
[۱۵ فروردین ۱۳۸۵، ۲:۰۰]

سور بز

2007-03-27T02:21:00.000+03:30

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا (Vargas Llosa, Mario)
مترجم: عبدالله کوثری
ناشر: نشر علم
۶۲۳ صفحه، ۴۵۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۱]

بعد از مدت‌ها بی‌دقتی و حواس‌پرتی، یک کتاب رو با دقت تمام خوندم؛ و فهمیدم که خوندن این کتاب‌ها سخت نیست. فقط دقت می‌خواد. دیگه حوصله نداشتم که یک کتاب خوب دیگه رو هم با تندخوندن و گیج‌بازی از دست بدم. و خیلی خوشحالم از این موضوع.
***
سور بز در مورد دوران دیکتاتور بزرگ دومینیکن، تروخیو ست؛ و از سه قسمت تشکیل شده:
۱- اورانیای ۴۹ساله که بعد از ۳۵ سال، به دومینیکن برگشته تا پدر پیرش رو ببینه. یعنی آگوستین کابرال، که جزو مقامات دوران تروخیو بوده.
۲- وقایع چند روز آخر تروخیو، با زوم روی خود او.
۳- ماجراهای مربوط به ترور تروخیو.
این سه بخش، همین‌طوری پشت سر هم ردیف می‌شن. یعنی مثلاً فصل‌های ۱ و ۴ و ۷ و ۱۰ و... دنباله‌ی هم هستن، همین‌طور ۲ و ۵ و ۸ و ۱۱ و... اما نکته اینه که این ترتیب، از یه‌جایی به‌هم می‌ریزه: وقتی که داستان ردیف ۲ و ۳، به هم می‌رسن. از اینجا به بعد کلاً عوض می‌شه همه‌چیز.
***
من اصلاً نمی‌دونم چی بگم در مورد این کتاب. باورم نمی‌شه که سور بز رو یه انسان نوشته باشه. یوسا روی همه‌چیز تسلط وحشتناکی داره. روایت داستان که کاملاً مثل موم توی دستشه. خیلی جاها، روایتش درست مثل این فیلم‌های جدید می‌شه. یعنی یه واقعه رو تعریف می‌کنه، بعد می‌بینیم توی فصل بعد، همون قضیه رو از دید یکی دیگه نشون می‌ده.
نکته‌ی بسیار مهم دیگه، نقش راوی داستانه، مخصوصاً فصل‌های مربوط به اورانیا. راوی دانای کل، خیلی جاها اورانیا رو خطاب قرار می‌ده، خیلی جاها وسط تعریف یه‌چیزی، مثلاً حرف‌های توی ذهن مخاطب اورانیا رو می‌زنه و اینطوریا. در واقع می‌شه یه شخصیت حسابش کرد با امکانات خیلی زیاد و البته زبان بی‌نقص.

"لوسیندیتا من از همان اول یک کَمَکی خل و چل بودم. ضمناً درست است که براتان نامه نمی‌دادم، اما به فکر همه‌تان بودم، به خصوص تو."
دروغ. دلت برای هیچ‌کس تنگ نشده بود، حتی برای لوسیندا دختر عمه‌ات، همکلاسی‌ات، محرم رازت، و شریک شیطنت‌هایت. در آن ماه‌های اول در آدریان پرت‌افتاده دلت می‌خواست او را فراموش کنی، همین‌طور مانولیتا را و عمه آدلینا را و پدرت را و این شهر و مملکت را. آن ماه‌های اول در آن خوابگاه دانشگاهی زیبا با باغچه‌های بگونیا و لاله و ماگنولیا، با حاشیه‌ای از بوته‌های رز، و درختان بلند کاج که عطر صمغ‌شان در اتاقتان نفوذ می‌کرد، اتاق تو و چهار نفر دیگر، از جمله آلینا دختر سیاه‌پوست اهل جورجیا که اولین دوست تو در آن دنیا بود، دنیایی کاملاً متفاوت با دنیایی که چهارده‌سال از عمرت را در آن گذرانده بودی. آیا راهبه‌های دومینیکنی در آدریان خبر داشتند چرا این‌جور "مثل فراری‌ها" از مملکتت خارج شده‌ای؟ لابد خبر داشتند.
***
تقدیم‌نامه‌های یوسا رو هم دوست دارم. ساده و قشنگن: "برای لوئوردس و خوسه اسرائیل کوئلو و دیگر دوستان اهل دومینیکن؛ م.ب.ی"
در کل هر کاری این آدم می‌کنه بی‌نظیره. به جرأت می‌شه گفت که اقلاً توی نویسنده‌های زنده‌ی دنیا، کسی روی دست یوسا نیست. بعضی جاهای این کتاب، رسماً خون رو توی بدن آدم منجمد می‌کنه... آدم موقع خوندنش خشک می‌شه...
***
حالا که این همه گفتم، نمک‌نشناسیه که از کار عبدالله کوثری چیزی نگم. ترجمه‌ی کتاب بی‌نظیر و هوشمندانه‌ست. به این خاطر هوشمندانه، که صحنه‌های تجاوز رو توی کتاب، با چنان کلمه‌ها و جمله‌های ظریفی ترجمه کرده که مطمئنم کسی که کتاب رو برای ممیزی می‌خونده، اصلاً متوجه چیزی نشده. چون که این قسمت‌های کتاب معمولاً خیلی توی داستان تعیین‌کننده‌ن، حیف بود که ناقص می‌شدن. به هر حال سور بز قطعاً جزو بهترین، تکان‌دهنده‌ترین، وحشتناک‌ترین و پرستیدنی‌ترین رمان‌هایی بوده که تا حالا خونده‌م.
***
+ سال‌های سگی
+ چرا ادبیات؟
+ مرگ در آند
+ گفتگو در کاتدرال
+ دوشیزه‌خانم تاکنا
+ موج‌آفرینی
+ مردی که حرف می‌زند
+ واقعیت نویسنده
***
[۷ فروردین ۱۳۸۶، ۱:۴۵]

نان سال‌های جوانی

2007-03-18T21:55:00.000+03:30

نویسنده: هاینریش بل (Boll, Heinrich)
مترجم: محمد اسماعیل‌زاده
ناشر: نشر چشمه
۱۳۶ صفحه، ۹۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۰]

کتاب کم‌حجم، ساده و قشنگیه. از دید اول‌شخص روایت می‌شه مثل عقاید یک دلقک؛ و همون مغشوش‌بودنی رو داره که توی عقاید یک دلقک هم می‌بینیم. یعنی نظم خاصی ندارن حرف‌های راوی... همون‌طور که افکار هیچ‌کس منظم نیستن.
از خیلی نظرها شبیه عقاید یک دلقکه. تم اصلی هر دوتاشون، فقر و عشقه. هر دو اول‌شخص روایت می‌شن. پراکندگی و نامنظم‌بودن حرف‌های راوی، مدام پریدن از حال به گذشته و برعکس.
***
خوب نخوندم کتاب رو زیاد. بهتره این مطلب رو بخونین.
***
+ عقاید یک دلقک
***
[۲۷ اسفند ۱۳۸۵، ۲۱:۱۰]

پل معلق

2007-03-15T00:05:00.000+03:30

نویسنده:‌محمدرضا بایرامی
ناشر: نشر افق
۱۳۲ صفحه، ۱۳۰۰ تومان
[چاپ ششم، ۱۳۸۳]

قرار نبود حالا حالاها این کتاب رو بخونم. شاید کلاً قصد خوندنش رو هم نداشتم. اما به خاطر یه برنامه‌ای که خود بایرامی هم میومد توش، مجبور شدم بخونمش.
یه داستان جنگیه؛ که هر کی خونده می‌گه اولش سخت شروع می‌شه. البته فلش‌بک زیاد داره اون اول، اما اصلاً سخت نیست به نظر من. فقط یه‌خورده گنگه. یعنی تا با فضای داستان و شخصیت آشنا بشین، ممکنه یه‌کم طول بکشه. قضیه‌ی یه سربازه که از تهران برای مأموریت می‌ره یه جایی به اسم آخر خط. جایی که پل ریخته و قطار نمی‌تونه از اون جلوتر بره.
***
در کل، از بایرامی بیشتر از کتابش خوشم اومد. آدم متواضع و ساده‌ای بود. و ضمناً باجنبه. پل معلق البته کتاب بدی نیست، اما طوری هم نیست که به‌تون توصیه‌ش کنم. میل خودتونه.
***
[۲۴ اسفند ۱۳۸۵، ۰۰:۰۰]

روانکاو و داستان‌های دیگر

2007-03-12T15:31:00.000+03:30

نویسنده: ماشادو دِ آسیس (Machado de Assis)
مترجم: عبدالله کوثری
ناشر: نشر لوح فکر
۲۳۲ صفحه، ۱۸۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۸۲]

ماشادو د آسیس، نویسنده‌ی برزیلی خیلی مشهوریه که توی قرن ۱۹ زندگی می‌کرده (۱۸۳۹-۱۹۰۸). اما تا وقتی که سال تولد و مرگش رو نبینید، بعیده فکر کنید که مال اون موقع‌ست؛ یعنی داستان‌هاش خیلی جدیدتر به‌نظر میان. این مجموعه هم یه داستان نیمه‌بلند داره که خود روانکاوه، و یازده تا داستان دیگه. داستان‌ها ساده‌ن. بعضی‌هاشون هم واقعاً عالین. کلاً ۲-۳ تا داستان داشت که من خیلی باهاشون حال کردم. یکیش "ترکه‌ی عدالت" بود. داستان پسری که از مدرسه فرار می‌کنه و به پدرخوانده‌ش پناه می‌بره. آخر داستان خیلی جالبه؛ پسره سر دوراهی می‌مونه که امنیت خودش رو توی اون خونه تضمین کنه، یا برای کارگز خونه مرام بذاره.
یکی دیگه از خوب‌ها، شب دریاسالار بود. راجع‌به پسری که عاشق یه دختر می‌شه و قسم وفاداری می‌خورن، ولی وقتی از یه سفر بر می‌گرده، می‌فهمه که دختره با یه مرد دیگه ازدواج کرده... این هم گوشواره‌هایی رو که براش سوغات آورده بوده، می‌ده به‌ش.
این‌ها رو این‌جا می‌نویسم که یادم باشه داستانش چی بود. ببخشید خلاصه. چون تازگی‌ها داستان‌ها رو زود فراموش می‌کنم. تقریباً چیزی از داستان‌ها یادم نمی‌مونه. حتی همین مجموعه. همین الآن، دیدم که از بعضی داستان‌ها چیزی یادم نیست؛ با اینکه همین دیروز و امروز خونده بودم.
در کل کتاب رو توصیه می‌کنم... اما نه چندان. اگر هم می‌خونیدش، به‌هیچ‌وجه توی اولویت‌هاتون نذارین.
***
[۲۱ اسفند ۱۳۸۵، ۱۵:۱۵]

واقعیت نویسنده

2007-03-09T22:45:00.000+03:30

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا (Vargas Llosa, Mario)
گردآورنده و مترجم: مهدی غبرایی
ناشر: نشر مرکز
۲۰۴ صفحه، ۹۸۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۷۷]

این کتاب هم چندتا مقاله‌ی بلند از بارگاس یوساست. البته به نظر میاد که این رو دیگه غبرایی گردآوری نکرده باشه. چون هم یه مقدمه داره [از میرون. ا. لیچتبلو] و هم اینکه مترجم توضیحی نداده در این مورد.
۱- دعوتی به دنیای داستانی بورخس
۲- رمان در هیأت مبدل تاریخ؛ وقایع‌نگاری تولد پرو
۳- کشف روشی برای نویسندگی؛ سارتر، مدرسه‌ی نظام و عصر قهرمان
۴- نه‌سالگی و نخستین دیدار با دریا؛ نوشتن خانه‌ی سبز
۵- بازی با زمان و زبان؛ سروان پانتوخا و خدمت خاص
۶- از نمایشنامه‌های کم‌مایه تا هنر جدی؛ خاله خولیا و نمایشنامه‌نویس
۷- گل سرسبد رمان‌های نویسنده؛ جنگ آخر زمان
۸- تبدیل دروغ به راست؛ زندگی واقعی الخاندرو مایتا، همچون استعاره‌ای برای کار نویسنده
***
خوبی مقاله‌ها اینه که نظر خود یوسا رو در مورد بعضی از کتاب‌هاش می‌بینین و خیلی از چیزهایی رو می‌خونین که احتمالاً در مورد رمان‌ها نمی‌دونستین. ضمن اینکه درصد مقاله‌های خیلی‌به‌درد‌بخورش، از موج‌آفرینی بیشتره. غیر از دوتا مقاله‌ی اول، بقیه‌شون توضیحاتیه که یوسا راجع‌به کتاب‌ها خودش می‌ده. متأسفانه ۳تا از کتاب‌ها به فارسی ترجمه نشده. خیلی دلم می‌خواد خانه‌ی سبز رو بخونم... معلومه از اون رمان‌های بسیار عالیه. اما امکان نداره به فارسی ترجمه بشه؛ چون خانه‌ی سبز، اسم یه فاحشه‌خانه توی لیماست...
یوسا وسط صحبت راجع به اینکه ایده‌ی داستان‌ها کجا به ذهنش رسیده و چجوری نوشته اون‌ها رو، در مورد رمان به طور کلی حرف می‌زنه و حرف‌هاش هم واقعاً مفیدن. ضمناً یوسا از اون نویسنده‌هاییه که برای نوشتن کتاب‌هاش خیلی خیلی مطالعه و تحقیق می‌کنه.
مقاله‌ای رو که راجع به جنگ آخر زمان بود، سریع و بی‌دقت خوندم. چون که قصد دارم این کتاب رو چند وقت دیگه شروع کنم.
***
اگه از کتاب‌های بارگاس یوسا خوشتون میاد، خوندنِ این کتاب واجبه براتون. اگر هم تا حالا چیزی ازش نخوندین، باز هم خوبه که واقعیت نویسنده رو بخونین؛ به خاطر اون جاهایی که در مورد ادبیات و رمان صحبت می‌کنه.
***
+ سال‌های سگی
+ چرا ادبیات؟
+ مرگ در آند
+ گفتگو در کاتدرال
+ دوشیزه‌خانم تاکنا
+ موج‌آفرینی
+ مردی که حرف می‌زند
***
[۱۸ اسفند ۱۳۸۵، ۲۲:۲۵]

کتابخانه‌ی بابل

2007-03-05T19:08:00.000+03:30

نویسنده: خورخه لوئیس بورخس (Borges, Jorge Luis)
مترجم: کاوه سید حسینی
ناشر: انتشارات نیلوفر
۲۶۰ صفحه، ۱۴۰۰ تومان
[چاپ دوم، ۱۳۷۹]

۲۴ تا داستان کوتاه از بورخس. قبل از این، چیز دیگه‌ای ازش نخونده بودم. داستان‌هاش یه جور خاصی‌ان. اسم خیلی‌هاشون رو شاید نشه داستان گذاشت. بهترین صفت برای داستان‌هاش، عجیب‌و‌غریبه. هیچ چیز دیگه‌ای نمی‌تونم بگم. به نظرم بورخس از اون‌هایی بوده که مدام درباره‌ی اسطوره‌ها و افسانه‌های اقوام قدیمی مطالعه می‌کرده. بیشتر داستان‌هاش، پر از این‌هان. شاید برای کسایی که با اون فرهنگ‌ها آشنایی دارن، خیلی قابل‌فهم‌تر باشه این داستان‌ها؛ اما برای من که بیشترشون حالت معما رو داشت.
البته جدا از اون‌ها، چندتاش اصلاً اون حالت عجیب‌و‌غریب رو نداره و قابل‌فهمه. و البته که داستان‌های خیلی خوبی هم هستن، طوری که باعث شد از خوندن کتاب پشیمون نشم.
۱- دیگری: بورخس در پیری، روی نیمکت پارکی نشسته و حس می‌کنه که قبلاً هم این لحظه رو زندگی کرده. همین‌موقع خودِ جوونش رو می‌بینه که کنار دستش روی نیمکت نشسته...
۲- کتاب شن: یه رهگذر، انجیلی رو به راوی می‌فروشه که بی‌نهایت صفحه داره...
۳- کتابخانه‌ی بابل: دنیا رو به کتابخونه‌ای تشبیه کرده که بی‌نهایت کتاب داره و انگار که هر بخش کتابخونه، یه دوره‌ی زمانی یا یه محدوده‌ی مکانی رو مشخص می‌کنه، رئیس‌های این بخش‌‌ها مدام عوض می‌شن، اما کتابخونه همیشه هست...
و شاید یکی‌دوتا داستان دیگه که الآن یادم نمیاد. در کل اگه خیلی کتاب می‌خونید، به‌تون توصیه‌ش می‌کنم. اگر نه هم که فقط این چندتا داستانی رو بخونید که گفتم؛ هر چند که این‌ها هم پر از نشانه و معمان. با این حال بدون حل‌کردن اون معماها هم داستان‌های خیلی‌خوبی هستن.
***
[۱۴ اسفند ۱۳۸۵، ۱۹:۰۰]

یک گفت‌و‌گو: ناصر حریری با نجف دریابندری

2007-03-03T23:46:00.000+03:30

ناصر حریری، نجف دریابندری
ناشر: نشر کارنامه
۲۱۹ صفحه، ۱۰۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۷۶]

در واقع من از نجف دریابندری چیز زیادی نمی‌دونستم. شاید خیلی از شما هم چیزی ندونید. تنها چیزی که ازش می‌دونیم، کله‌گنده‌بودن بیش‌ازحدش در زمینه‌ی ترجمه‌ست. بعد از خوندنِ این کتاب، خیلی بیشتر شناختمش و ارادت خاصی به‌ش پیدا کردم. جدی می‌گم.
این کتاب، گفتگوی کسیه به اسم ناصر حریری با نجف دریابندری. ناصر حریری معمولاً سؤال می‌کنه و نجف دریابندری جواب می‌ده. البته طبق معمول این‌طور گفتگوها، بعضی وقت‌ها هم برعکسش پیش میاد.
گفتگوی این‌ها مرز مشخصی نداشته، اما انگار بعد از پیاده‌شدنش، یه مرزهایی براش کشیدن که بشه یه‌جوری فهرست براش تهیه کرد. عنوان‌های فهرستْ این‌هان:
تعریف ترجمه
هنر یا فن؟
راز دن‌کیشوت
درس‌های ترجمه
مرتضی کیوان
بازگشت به داستان
ترجمه‌های مکرر
نام نسترن
نقد ترجمه
زبان ترجمه‌ی آثار کهن
انجمن ترجمه
ذبیح‌الله منصوری
ویرایش
فعالیت شعری
شعر و نثر
نیما یوشیج
بوف کور
رمان و رمانس
هنر نائیف
حسن و تناسب
صورت و معنی
کیچ
***
نجف دریابندری همون‌طور که آق‌بهمن گفته، خیلی رکه. هیچ ابایی نداره که بخواد نظر واقعی خودش رو در مورد چیزهایی بگه که مردم تبدیلشون کردن به بت و هاله‌ی تقدس دورشون کشیدن. و البته به صورت بسیار جالبی، خیلی از حرفایی که می‌زنه، دقیقاً چیزاییه که منم به‌شون فکر می‌کنم. این رو هم جدی می‌گم... خلاصه اینکه نجف دریابندری آدم به‌شدت باحالیه. همین رو می‌تونم بگم فقط.
کتاب رو به همه‌ی کسایی که به ادبیات علاقه دارن، توصیه می‌کنم. فقط تعجب می‌کنم که چطور من تونستم نسخه‌ای از چاپ اول این کتاب رو بخرم؛ فقط یک بار چاپ شده واقعاً؟ ضمناً، کیفیت چاپ کتاب و جنس کاغذ و این حرف‌هاش، طوریه که به‌هیچ‌عنوان باورتون نخواهد شد این کتاب ۹ سال پیش چاپ شده... کارنامه بی‌نظیر کار می‌کنه.
***
[۱۲ اسفند ۱۳۸۵، ۲۳:۳۵]

بازمانده‌ی روز

2007-02-28T23:07:00.000+03:30

نویسنده: کازوئو ایشی‌گورو (Ishiguro, Kazuo)
مترجم: نجف دریابندری
ناشر: نشر کارنامه
۳۰۳ صفحه، ۱۲۵۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۷۵]

تا جایی که یادم میاد، غیر از بازمانده‌ی روز، فقط یه داستان کوتاه از ایشی‌گورو خونده‌م. "شام خانوادگی" توی کتاب "لاتاری، چخوف و چند داستان دیگر". راستش اون داستان رو زیاد یادم نیست؛ ولی بازمانده‌ی روز شاهکار بود. البته ۷۵٪ مربوط می‌شه به کار نجف دریابندری به‌نظرم. مشتاق شدم که بقیه‌ی کتاب‌هایی رو هم که نجف دریابندری ترجمه کرده، به‌تدریج بخونم. مخصوصاً که می‌دونم کتاب رو با چشم باز ترجمه می‌کنه. این رو از مقدمه‌هایی فهمیدم که برای کتاب‌هاش می‌نویسه. در مورد کوچکترین نکته‌ها هم توضیحات مفیدی می‌ده. زیاده‌گویی نمی‌کنه.
***
داستان مربوط می‌شه به یه پیش‌خدمت انگلیسی که عمرش رو توی خونه‌ی یه لرد انگلیسی گذرونده و بعد از مرگ اون لرد، روی خونه فروخته شده به یه امریکایی. ارباب جدید استیونز (راوی کتاب، پیش‌خدمت) تصمیم می‌گیره یه مدت بره امریکا، برای همین به استیونز پیشنهاد می‌کنه که برای تفریح، با ماشین اون بره مسافرت. زمانِ حال داستان، یادداشت‌های روزانه‌ایه که از سفر شیش‌روزه‌ی استیونز می‌خونیم. اما توی این یادداشت‌ها، مدام به دوران گذشته برمی‌گرده و از شکوه خونه‌ی ارباب قدیم می‌گه؛ مهمونی‌های بزرگ، دعوت شخصیت‌های سیاسی خیلی مهم، تصمیم‌های سرنوشت‌ساز برای کشور...
در واقع با اینکه این پیش‌خدمت داره توی حال سفر می‌کنه، اما زندگیش توی گذشته می‌گذره. همون‌طور که می‌بینیم از کل یادداشت‌ها، شاید یک‌دهمش مربوط به زمان حال باشه و بقیه، همه خاطراتیه که از گذشته تعریف می‌کنه.
ایده‌ای که دریابندری برای ترجمه انتخاب کرده، خیلی هوشمندانه‌ست. لحن راوی رو از یادداشت روزانه‌هایی درآورده که توی زمان قاجار می‌بینیم. یعنی نصف شخصیت‌پردازی استیونز، با همین لحنه که درست شده. نمی‌دونم این لحن توی متن اصلی چجوری بوده، اما واقعاً دریابندری کتاب رو یه بار دیگه خلق کرده قشنگ.
اینجا باید نکته‌ای رو در مورد ترجمه بگم. اون هم این که ایده‌ی ترجمه خیلی منحصر‌به‌فرد و عالیه. اما اگه بادقت نگاه کنیم، متوجه می‌شیم که بعضی جاها کاملاً از اون نثری که می‌خواسته به‌ش برسه، دور شده و نثر معیار رو به‌کار برده؛ طوری که توی بعضی پاراگراف‌ها، تنها اثری که از اون نثر قاجاری می‌بینیم، فوقش یه کلمه‌ی "بنده" به جای "من" باشه. اما در کل خیلی عالیه. ضمناً طرح جلد قشنگ کتاب هم کار نجف دریابندریه.
***
خیلی خیلی خوشم اومد از کتاب. طوری دنیا رو از عینک باریک استیونز به تصویر کشیده که آدم حتی نمی‌تونه از بیرون قضاوت کنه؛ انقدر که می‌ره تو جلد شخصیت. این دون‌مایگی شخصیت کتاب خیلی آزاردهنده‌ست. بعضی وقت‌ها قشنگ به صورت شخصیت منفی‌ای در میاد که حال آدم ازش به هم می‌خوره. استیونز اوج سعادتش رو در خدمتگزاری هر چه بیشتر به اربابش می‌دونه. هنوز هم بعد از مرگ اون، طوری با ترس و احترام ازش یاد می‌کنه که انگار جلوش ایستاده. بازمانده‌ی روز، شبه؛ یعنی چیزی که باقی مونده تا روز تموم بشه. استیونز حتی سعی نمی‌کنه از بازمانده‌ی روزش استفاده کنه.
***
[۹ اسفند ۱۳۸۵، ۲۲:۰۰]

چمدان بزرگ

2007-02-25T23:45:00.000+03:30

نویسنده: رومن گاری (Gary, Romain)
مترجم: اعظم نورائی
ناشر: دنیای مادر
۳۴۰ صفحه، ۲۲۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۷۱]

این کتاب با اینکه نسبت به خیلی از کتاب‌های رومن گاری، جدید ترجمه شده، اما اصلاً معروف نشده. دلیلش رو اصلاً نمی‌دونم. البته نباید از این نکته هم غافل شد که یه‌خورده‌هایی به جنگ جهانی دوم و اینا مربوط می‌شه. رومن گاری هم مرض داشته ها.
***
فضای کتاب یه‌جورایی بین زندگی در پیش رو و خداحافظ گاری کوپره. البته شاید این فضا رو توی خیلی از کتاب‌هاش ببینیم. یه گروه نیمه‌تبهکار که جدا از بقیه زندگی می‌کنن. شخصیت اصلی و راوی داستان هم یه پسر ۱۴ساله‌ست که پدرش توی جنگ کشته شده و وندرپوت، رئیس گروه، اون رو آورده توی خودشون. کم‌کم خلاف‌های اینا پیشرفت می‌کنه تا به دزدی مسلحانه می‌رسه...
جایی که به طور حاد می‌رسه به دعوای آلمانی‌ها با یهودی‌ها، وقتیه که وندرپوت متواری شده و درد دندون داره. تنها کسی هم که می‌تونه کمکش کنه، یه پزشک یهودیه که قبلاً توی بازداشتگاه‌های آلمان شکنجه شده.
یعنی آخرهای داستان، می‌فهمیم که وندرپوت تقریباً جاسوس آلمانی‌ها بوده و برای همین، پلیس می‌افته دنبالش. چون کتاب رو گیر نمیارید می‌گما... یعنی نگران لورفتن داستان نباشید. ضمناً؛ آدم کتاب رو نمی‌خونه که بفهمه آخرش چی می‌شه.
***
داستان یه مشکل عمده داره و اونم آشفته‌بودنشه. اصلاً منسجم نیست و این باعث اذیت‌شدن خواننده می‌شه. البته این آشفته‌بودن، ویژگی سبکی نیستا... به‌نظرم به‌خاطر تسلط‌نداشتن نویسنده بوده. [لااقل توی این کتاب.] ترجمه‌ش هم خیلی خوبه. البته فکر می‌کنم ویراستار خوبی داشته.
در کل اثر متوسطیه که می‌تونست خیلی‌خیلی بهتر باشه.
***
+ خداحافظ گاری کوپر
+ زندگی در پیش رو
+ میعاد در سپیده‌دم
+ بادبادک‌ها
+ تربیت اروپایی
+ شبح سرگردان (رقص چنگیز کوهن)
+ مردی با کبوتر
+ پرندگان می‌روند در پرو می‌میرند
***
[۶ اسفند ۱۳۸۵، ۲۳:۲۵]

کمدی افتتاح

2007-02-22T17:24:00.000+03:30

نویسنده: خسرو شاهانی
ناشر: کتاب‌های پرستو
۱۶۸ صفحه، ۴۵ ریال
[چاپ سوم، ۱۳۵۵]

خسرو شاهانی ظاهراً از طنزنویس‌های خوب قبل از انقلاب بوده. البته این مجموعه‌داستانش، بیشتر از اینکه طنز باشه، سیاسی و انتقادی و این‌هاست. حالا بعضی‌هاش در قالب طنزه و بعضی دیگه‌ش در قالب داستان‌های غم‌ناک. اما مشکلی که هر دو دسته داستان‌ها دارن، اینه که کاملاً معلومه نویسنده‌شون آماتور بوده. حالت نویسنده‌ش درست مثل نوجوان‌هاییه که تازه دارن وارد جوونی می‌شن و همه‌چیز رو سیاه می‌بینن. برای همین هم هست که بعد از خوندن داستان‌ها، قشنگ فرم کلیشه‌ایشون رو متوجه می‌شین و احساس می‌کنید که قبلاً هم خوندینشون.
***
[۳ اسفند ۱۳۸۵، ۱۷:۱۰]

خانه‌ی نینو

2007-02-20T23:51:00.000+03:30

نویسنده: جووانی گوارسکی (Guareschi, Giovanni)
مترجم: منوچهر محجوبی
ناشر: شرکت سهامی کتاب‌های جیبی
۳۰۳ صفحه، ۴۰ ریال
[چاپ اول، ۱۳۵۰]

من که نمی‌دونستم گوارسکی غیر از این سه‌تا کتابی که توی بازار هست، کتاب دیگه‌ای هم داره. [دنیای کوچک دن‌کامیلو، شوهر مدرسه‌ای، دن‌کامیلو و پسر ناخلف] انگار این کتاب همون قبل از انقلاب چاپ شده؛ اون هم فقط یک‌بار: کتابی که نمونه‌ی خیلی خوبی از طنز درست‌وحسابیه، برای یه نویسنده‌ی خوبه، و ترجمه‌ی عالی‌ای داره. این هم می‌ره جزو کتاب‌هایی که اون‌طوری که شایسته‌شون بوده، باهاشون برخورد نشده.
***
کتاب به سبک دن‌کامیلوست. یعنی داستان‌های کوتاه که در عین مستقل‌بودن، با بقیه‌ی داستان‌ها پیوند دارن. هر داستان، یه ماجرای مستقل داره، ولی بهتره که در کنار داستان‌های قبل و بعدش خونده بشه. مخصوصاً که بعضی داستان‌ها کلاً ادامه‌ی داستان قبل‌ان.
***
خیلی واضحه که منوچهر محجوبی زیاد به متن اصلی وفادار نبوده، اما اصلاً مهم نیست. لااقل در مورد کتاب‌های طنز، این مسأله نه تنها عیب نیست، بلکه حسنه. غیر از این مسأله، کلاً هم خیلی خوب تونسته طنز رو توی نثرش وارد کنه. در کل ترجمه‌ی خیلی‌خیلی خوبی داره.
***
ضمناً شخصیت‌های کتاب، خانواده‌ی خود گوارسکی‌ان. یعنی دخترش کارلوتا، پسرش آلبرتینو و همسرش مارگریتا. و این کارلوتا تهِ شخصیت باحاله.

فکر می‌کنم که گوارسکی، ایده‌ی اصلی بیشتر ماجراها رو از اتفاق‌هایی گرفته باشه که واقعاً توی زندگی روزانه‌شون پیش می‌اومده. در هر صورت که خیلی کتاب خوبیه. خوشم میاد که اصلاً اثر جلفی نیست. بیشتر داستان‌ها مفهوم دارن. طنز واقعی همینه.
***
+ دن‌کامیلو و پسر ناخلف
***
[۱ اسفند ۱۳۸۵، ۲۳:۵۰]

مردی که حرف می‌زند

2007-02-19T21:30:00.000+03:30

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا (Vargas Llosa, Mario)
مترجم: قاسم صنعوی
ناشر: انتشارات توس
۲۶۰ صفحه، ۸۸۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۷۷]

واقعاً چرا. چرا این کتاب دیگه چاپ نشده؟ چرا اسمی ازش نیست؟ من توی اینترنت هم گشتم و هیچ‌چیز در موردش پیدا نکردم؛ باز اگه کتاب بی‌خودی بود، می‌شد چیزی نگفت. مسأله این‌جاست که این هم مثل موج‌آفرینی ارزش چندبار چاپ‌شدن رو داشته.
***
توی روان‌بودن داستان، فکر می‌کنم هیچ‌کدوم از کتاب‌های یوسا مثل این نباشن. داستان رو خیلی عالی تعریف می‌کنه. با این که پر از شاخ‌وبرگه، اما هیچ‌چیز اضافه‌ای نداره. هر چیزی سر جای خودش چیده شده. بارگاس یوسا کاملاً روی هنرش تسلط داره. می‌دونه کجا باید روایت رو پیچیده کنه و کجا ساده.
***
موضوع کتاب، مردم بومی پرو هستن. یعنی قبیله‌هایی که کاملاً بدوی زندگی می‌کنن و غریبه‌ها رو راه نمی‌دن. راوی کتاب، دوستی داره که سعی می‌کنه خودش رو به بومی‌ها نزدیک کنه و از زندگی شهری و پلیدی‌های اونْ فاصله بگیره. فکر می‌کنم بارگاس یوسا ایده‌ی اصلی کتاب رو از پسر خودش گرفته باشه. همونی که توی مقاله‌ی "پسر راستافاری من" راجع‌به‌ش می‌خونیم. البته باید تاریخ نوشتن هر دو رو نگاه کرد و بعد حرف زد در این مورد.
***
غیر از فصل‌های اول و آخر، بقیه‌ی فصل‌های به صورت یکی‌در‌میون، این‌طوری هستن که اول راوی کتاب داستان رو تعریف می‌کنه و توی فصل بعد، قصه‌های کسی رو می‌خونیم که اسمش همون عنوان کتابه؛ یعنی مردی که حرف می‌زند. خلاصه اینکه خوندنش خیلی ساده‌ست و شدیداً توصیه می‌کنمش.
***
تا جایی که توی این سایت goodreads دیدم، عنوان ترجمه‌ی انگلیسی کتاب، The Storyteller بود. یعنی بین کتاب‌های بارگاس یوسا، تنها چیزی بود که می‌شد ترجمه‌ش کرد "مردی که حرف می‌زند".
***
+ سال‌های سگی
+ چرا ادبیات؟
+ مرگ در آند
+ گفتگو در کاتدرال
+ دوشیزه‌خانم تاکنا
+ موج‌آفرینی
***
[۳۰ بهمن ۱۳۸۵، ۲۰:۵۰]

موج‌آفرینی

2007-02-17T23:54:00.000+03:30

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا (Vargas Llosa, Mario)
گردآورنده و مترجم: مهدی غبرایی
ناشر: نشر مرکز
۵۰۸ صفحه، ۲۴۰۰ تومان
[چاپ اول، ۱۳۷۸]

این کتاب، ۴۴تا مقاله‌ست از بارگاس یوسا؛ که خود مهدی غبرایی از این‌ور و اون‌ور جمعشون کرده. مقاله‌ها به ترتیب زمانی چیده شده‌ن و برای همین، بعضی جاها می‌بینیم که یوسا عقاید قبلی خودش رو نقض می‌کنه. بیشتر این تناقض‌ها هم مربوط به مقاله‌هاییه که در مورد سیاست نوشته. به‌خصوص وقت‌هایی که به چپ‌ها گیر داده. اوایل کتاب، یه مقاله داره که توش کلی از فیدل کاسترو تعریف می‌کنه. اما کم‌کم تغییر عقیده می‌ده و تا اون‌جایی می‌رسه که آخر یکی از مقاله‌های می‌نویسه:
"خوشبختانه امثال دنگ شیائوپینگ، فیدل کاسترو، کیم‌ایل سونگ و نظایر آن‌ها در جهان کم است. ایشان کوشیده‌اند بهشت را به زمین بیاورند، و مثل تمام آن‌هایی که دست به این کار زده‌اند، جوامعی غیر قابل زندگی ساخته‌اند. در این دوزخ‌های دنی حقیر که آنان حکمرانی می‌کنند، ادبیات نیز، به رغم – یا بهتر بگوییم به همت – کمیسرها و سانسورچی‌ها، با سراب‌های اغواگر و تصویرهای ملایمشان، که پاسخ همه‌ی مسائل را در چنته دارند یا دروغ‌های عالی تحویل می‌دهند، برای آن زندگی که روزی خواهد آمد، به حکمروایی خود ادامه می‌دهند."
***
به قول موسیقی آب گرم، عجیبه که این کتاب تجدید چاپ نشده. البته یه‌جا توی یکی از مقاله‌ها، بحث اعراب و اسرائیل مطرح شده که اصلاً همین الآنش هم معلوم نیست چجوری چاپش کرده‌ن؛ ولی بعیده که فقط به خاطر همین یک مورد تجدید چاپ نشده باشه. و باز هم به قول موسیقی آب گرم، ویراستاری کتاب افتضاحه. شاید بشه گفت غبرایی اصلاً کتاب رو بازبینی نکرده و همون‌طوری داده چاپش کنن. در کل غبرایی مترجم متوسطیه، و البته که بعضی وقت‌ها توی واژه‌ها خیلی بد عمل می‌کنه: واژه‌های مهجور و بعضی وقت‌ها هم برگردان‌های اشتباه از یک واژه.
در کل این کتاب شاهکاره. اگه به بارگاس یوسا علاقه داشته باشین، در مورد کتاب‌های خودش، چیزهای خیلی خوبی توی این مقاله‌ها پیدا می‌کنین؛ مثلاً جایی که توضیح می‌ده طرح گفتگو در کاتدرال، وقتی به ذهنش می‌رسه که با چهارتا دانشجوی دیگه، برای رسیدگی به وضع زندانی‌های سیاسیْ پیش وزیر کشور اون موقع می‌رن. بعد از چاپ گفتگو در کاتدرال، وزیر کشور می‌گه: "اگر بارگاس یوسا سراغ من می‌آمد، چیزهای جالب‌تری برایش تعریف می‌کردم."
ضمناً مقاله‌ها در هر زمینه‌ای که فکرش رو بکنید هستن؛ از سیاست و ادبیات گرفته تا فوتبال و سینما.
***
بارگاس یوسا بی‌نظیره. خوندن مقالاتش هم به‌اندازه‌ی رمان‌هاش لذت‌بخشه. البته من مقاله‌های سیاسیش رو زیاد بادقت نمی‌خوندم، ولی توی اون‌ها هم نکته‌های جالبی پیدا می‌شه. در زمینه‌ی پایان‌بندی، یوسا واقعاً شاهکار می‌کنه، پاراگراف آخر مقاله‌هاش رو واقعاً عالی می‌نویسه؛ یه‌جوری که به کل مقاله شخصیت می‌ده.
***
+ سال‌های سگی
+ چرا ادبیات؟
+ مرگ در آند
+ گفتگو در کاتدرال
+ دوشیزه‌خانم تاکنا
***
[۲۸ بهمن ۱۳۸۵، ۲۳:۴۰]

دوشیزه خانم تاکنا

2007-02-11T20:40:00.000+03:30

نویسنده: ماریو بارگاس یوسا (Vargas Llosa, Mario)
مترجم: آزاده آل محمد
ناشر: نشر ویدا
۱۰۷ صفحه، ۴۰۰ تومان
[چاپ اول، زمستان ۱۳۷۶]

فکر می‌کنم تنها نمایشنامه‌ای باشه که از بارگاس یوسا به فارسی ترجمه شده، و انگار غیر از همین یک‌بار، دیگه چاپش نکرده‌ن. با این حال، ارزش چندبار چاپ‌شدن رو داشته به‌نظرم.
***
بارگاس یوسا حتی توی نمایشنامه هم سعی داره اون تکنیک‌های مربوط به روایت رو اجرا کنه؛ طوری که اصلاً نمی‌دونم همچین نمایشنامه‌ای رو می‌شه روی صحنه برد یا نه. [و یا اصلاً تا حالا اجرا شده؟] مدام داره بین گذشته و حال رفت‌وآمد می‌کنه. این کار، "خوندن" نمایشنامه رو لذت‌بخش می‌کنه، ولی بعید می‌دونم "دیدن" یا "اجراکردن" همچین کاری، به اندازه‌ی خوندنش لذت‌بخش باشه.
شخصیت اصلی یه پیرزن صدساله‌ست، و ماجرا هم عاشقانه. [و تا جایی که یادم میاد، ذره‌ای سیاست توش نداره.] شخصیت‌های کل داستان هم تعدادشون زیاد نیست. [۹تا] که البته از همون تعداد هم فقط چهارپنج‌تاشون توی داستان نقش درست‌و‌حسابی دارن.
یکی از شخصیت‌های نمایش، که البته خودش هم درگیر ماجراست، داره سرگذشت پیرزن صدساله رو به صورت داستان می‌نویسه، با خود اون صحبت می‌کنه، به گذشته‌ش برمی‌گرده، دوباره میان به زمان حال و...
***
در مورد ترجمه، باید بگم که بد نیست کلاً. اما بعضی جاهاش، به خاطر مشکلات سانسور، گند افتضاحی زده. یعنی جوری گند زده که هر جمله با جمله‌ی بعدیش تناقض داره. [در مورد مردی که با کتک‌زدن یه زن، به همسرش خیانت می‌کنه.] شاید برای همین باشه که دیگه چاپش نکردن.
***
کلاً شاهکار آنچنانی نبود، ولی توصیه می‌کنمش.
***
+ سال‌های سگی
+ چرا ادبیات؟
+ مرگ در آند
+ گفتگو در کاتدرال
***
[۲۲ بهمن ۱۳۸۵، ۱۹:۱۰]